Sunggo

Caucasian: (Miduol sa usa ka tindero og sigarilyo, og nangutana) Can you please help me how to get to the nearest comfort room?
Tindero: (Nalibog, nangalot sa ulo, og nakulbaan nga mitubag) Aaaa...oki...aaaa sir...aaaaa...yis!...aaaa (ug nagpanglingo) subaya...(uban sa pagsinyas sa iyang mga kamot)
Caucasian: Come again? Okay, never mind. (Ug nangita og laing kapangutan-an)
 
 
nosebleednoun sunggo (Cebuano)
 
Pagkalooy sa uyamot nga tindero. Nagkanosebleed intawon. Ang pulong nga nosebleed nagpasabot nga ang usa ka mamumulong nagpakita ug kakulang sa kahibalo o kahanas sa paglitok sa dili naandang pinulongan. Dili kini literal nga kahulogan apan usa lamang ka panagwayon kon figurative language.
 
Usa sa mga makapahimuot nga kamatuoran bisan diin dinhi sa nasud Pilipinas ang nahisgutang panghitabo. Apan di nato mabasol ang nahisgutang tindero kay lagi ang pinulongang Ininglis lahi man sa iyang naandang pinulongan—ang Binisaya—nga iyang nakat-onan gikan pa sa takna nga diin siya nakaangkon og panimuot. Kung buot huna-hunaon, walay bisan kinsa kanato ang adunay katungod nga mobiay-biay o mosaway sa atong mga kaigsoonang naglisud paglitok sa pinulongang Ininglis. Kay lagi tungod sa kapit-os ug kawad-on, dili tanan kanato ang mapalaron nga nakatungha sa mga bantogang tulonghaan diin gitun-an ang paggamit sa maong langyaw'ng pinulongan.
 
Apan lubagon nato og gamay ang maong hisgotanan. Sukwahi sa nahisgutang tindero, kadaghanan sa atong mga malampusong kaigsoonang Bisaya sa natad sa pulitika, akademiya, negosyo, ug uban pa, ang nakasinati usab ug pagkanosebleed. Apan ang nakaparat niini, luyo sa ilang kahanas sa paggamit sa pinulongang Ininglis, nalisdan hinuon sila sa paggamit sa ilang naandang pinulongang Binisaya. Nagkanosebleed o gisunggo sa pagbinisaya! Buot sabton nga "dili sila anad sa paggamit sa ilang naandang pinulongan." (Unsa???) Tinuod nga salikwaot kaayo paminawon, apan mao kana ang kamatuoran. 
 
Suwayi kuno pagtandi ang duha ka nawong sa atong mga kaigsoonang Bisaya. Kinsa ba kanila ang angayang daygon? Ang lunlon nga Bisaya nga naglisud paglitok og Ininglis, o ang laing lunlon usab nga Bisaya nga hanas sa paglitok sa pinulongang Ininglis apan naglisud paggamit sa naandang pinulongangang Binisaya? Lungsod, ikaw ang maghukom...
 
sunggopungan, nosebleed (English)
 
Sherwin M. Cesar

Comments

Comment viewing options

Select your preferred way to display the comments and click "Save settings" to activate your changes.