CYBER GEOPOLITICS

Pilosopiya's picture

A PHILOSOPHICAL CAREER IN CYBER GEOPOLITICS

-All errors are my own-

Basaha sa Wordpress: https://tinyurl.com/59wbywmn

Basaha sa Medium: https://tinyurl.com/v2taukj8

 

PASIUNA

Ang pulitikal na ekonomiya mihingusgan padulong sa dagitabyang kagubot. Nagpanimon kaniya kay ang saybernetika, ang katapusan kunohay sa pilosopiya, nga mikaon sa tibuok kalibutan sa sigpukot. Gipulihan ini ang kinaarang pulitikal na ekonomiya isip ang bag-o na kapasikaran sa atong systema. Apan sa tanan maingon na saybernetikong proseso, ang tinanang pormula sa Kapital ang labing magagagahum. Karon nga aduna nay wala kapugnan na pagsulong, ang pagka-nerbiyoso sa kapitalistang dagitwanan ang mikupot kanato og husto; ug ang saybernetikong soberantiya nahimong planetaryong kapalaran. Ang saybernetikong soberantiya nagbalik-balik og subli sa iyang kaugalingon tabok sa tibuok kanhing lawak sa tawo. Ang iyang geopolitikal na pagkahimutang kay aron mahulog siya sa matuoranong kasaysayan sa Intelihensyang Artipisyal. Sa pamaagi diin kining mga dambuhalang mga alamdagan makadumala sa konkreto ug birtwal kay kinamahinungdanon tungod nagpakaplag og mga bag-ong pul-og na geograpiya. Ang unsay gipatigbabaw og pagtuybo sa pagsalabut ug hudyat sa makinang intelihensya busa kay alang sa kusog na kalihokang politikal diin dili lahi ang tekno-kapitalistang kadangarang nadto sa artipisyal na intelihensya. Walay teknolohiya kon walay bahandi; walay bahandi kon walay teknolohiya. Sa maong pagsabot, ang kinsa man na gitulod og gukod niini, kung siya dili paspas sa pagsagubang sa mga kauswagan, mapanas ra sa paspas nga nagpadulong na kaugmaon. Pero kung asa adunay estratehiya, aduna sab teorya atol ini ug ang saybernetikong gahum ang mopuwesto og lugar sa mga kanasuranon.

τὰ δὲ πάντα οἰακίζει κεραυνός

 

1. Unsa ang dagitwanan (cyberspace) kay parte matubag siyentipiko ug parte pilosopikal. Apan ang pagkapilosopikal niini ang gitukib og daghan dinhi. Ang lawak sa sibernetika o sa dagitpukot (internet) sosyo-teknikal na espasyo ug sa katapusan usa ka geopolitikal na kalikopan. Ingon nato una ang dagitwanan naglangkob og pagtinuod sa mga ekonomiyang pulitikal labi na sa tanan. Ang dagitwanong gahum na gitawag nato saybernetikong soberantiya (cyber sovereignty) usa ka kumplikado og umusbong na panghitabo nga kinahanglan morehistro og panibag-o sa atong panghunahuna. Sugod og pasabot ini na ang mga relasyon ug kalihokan karon adunay mas lalum na kuntento mahitungod sa mga lawak, kategorya, kasabutan, o mga hanyag sa mga panaghisgut na lakip sulod sa pilosopiya. Ang dagitwanan mismo madaghanon na teknolohikal nga katigomanan. Pero dili tanan adunay parehong kasinati-an kaniya. Para sa uban, kini motugyan og kagawasan. Sa uban lain, kahigayonan, ug sa lain pa gyud usa ka hulga. Ang saybernetikong lawak mapakit-an na di mobabag o tangtang sa impakto sa kanasurang pagpamalisiya, apan hinoon usabun kaniya og unsaon siya og buhat. Sa pagkakaron, lakip ang dagitwanan, masuta nato na ang nagkadungang paglihok sa ekonomiko ug geopolitikong kahimutang mopaila og katagi sa indeterminasya sa pormasyon sa estaduhanong pagpamalakaw.

Ang soberantiyang saybernetiko dunay dakong kontrobersya na malambigit og tulo ka mga kontradiksyon. Una, na ang soberantiya sa Estado sukwahi sa espiritu sa dagitpukot. Ika-duka, na ang soberantiya sukwahi sa mga tawhanong katungod. Ika-tulo, ang iyang pagkisumpaki sa mga hingtungdan sa kagamhanan. Ang tibuok konsepto aninuyot niining tulo ka mga punto tungod ang tanan diskusyon kabahin niini samut modamay sa tensyon taliwa sa pagsustener og kalibutanong kasaligan ug pagtigbabaw sa nasudnong kagustohan. Walay responsable ug mahunahunaon na Estado molinguglingog sa mga kalambuan sa iyang kaugalingon seguridad niining bag-ong dominyo sa dagitwanan. Sa pagkakaron, ang dagitwanan prioridad sa kanasurannong pagpanalipod og komprontasyon. Matud sa panlantaw sa pulitikong geograpiya o geopolitika, ug busa sa Estado, ang kaning mga konsiderasyon mahitungod sa gipulong natong dagitwanong kahilwasan (cybersecurity) o seguridad sa nasdunong pag-angkit o interes sa natad sa lawakang dagitpukot. Busa, ang bag-ong proyekto o karera sa mga Estado karon kay kining saybernetikong soberantiya ablado sa mga tagapagpamalakaw.

“Cyber-geopolitics is basically the geopolitics that takes place in cyberspace where the conditions as we have seen are very different in relation to real geography…A new form of dependency is born, which is the cybernetic dependence in the case that our countries do not develop a strategic project of sovereignty in cyberspace.”

[Shaun Riordan, “The Geopolitics of Cyberspace: A Diplomatic Perspective,” Diplomacy and Foreign Policy 3(3), 2018: 12, 31; Yu Hong, G, Thomas Goodnight, “How to Think About Cyber Sovereignty: The Case of China,” Chinese Journal of Communications 2019: 2-3, 14-15; Hao Yeli, “A Three-Perspective Theory of Cybersovereignty,” Prism 7(2), 2017: 108-9; Hao Yeli, Unity of Opposites in Cyber Sovereignty as per Three-Perspective Theory (2017), pp. 1-7; Miguel Ángel Barrios, “Cyber-Geopolitics: A New Field of Study to Understand the Attacks to Critical Infrastructure,” Vision & Global Trends, 2019: [Online]

2. Sa saybernetikong lawak na gihatag ang mga ginsangaan pakiglambigit taliwala sa mga kaestadohan. Ang katuyoan sa pagtukod dagitwanang soberantiya, alangan, kay aron mahugtanon og panalipod ang kanasudnong soberantiya nadto sa dagitpukot na lawak. Ang pangunahin na pamulong diri kayrespeto og depensa sa kanasudnong integridad batok sa tanan kalihokan na mosupak niini. Ang bag-ong lawak na gipahayag kanato kay ang halapad na konnektadong rehiyon o dominyo.

“Cyberspace. A consensual hallucination experienced daily by billions of legitimate operators, in every nation, by children being taught mathematical concepts… A graphic representation of data abstracted from the banks of every computer in the human system. Unthinkable complexity. Lines of light ranged in the nonspace of the mind, clusters and constellations of data. Like city lights, receding…”

Sa sugod na panlantaw, ang mapamati-an tingali na ang diskusyon sa soberantiyang saybernetiko mahitungod ra sa regulasyon sa kadagitpukot o internet isip usa ka prinsipyo sa pangamhanan niadto. Apan, alangan, di ra ang dagitpukot ang labot sa konsiderasyon. Kini adunay mga kapananglit na pundasyon o katurkoran para sa kanasuranong palisiya o pamalakaw ug kahmamtang sa dagitwanan diin manambigit ang mga alamdagan o teknolohiya ug inpormasyon sa kalibutannong paghan-ay. Ibutang nato, ang konsiderasyon na gipamatud-an kay kabahin sa mga interaksyon sa kada Estado nadto kanila usab. Ang labing importante notahan diri kay ang dagitwanan kabahin sa pagdumala og mga lawak. Ang dagitwanan lakip sa nasudnong soberantiya ug siya mahulog og apil sa kontemporaryong kanasuranong relasyon o aspeto sa paghalubilo sa mga Estado. Tuod gipatigbabaw na:

“Cyberspace is the common space of activities for mankind. The future of cyberspace should be in the hands of all countries. Countries should step up communication, broaden consensus, and deepen cooperation to jointly build a community of shared future in cyberspace.”

[Adam Segal, “Chinese Cyber Diplomacy in a New Era of Uncertainty,” Hoover Working Group on National Security, Technology, and Law, Aegis Paper 1703, 2017: pp. 1-2; Adam Segal, “China’s Alternative Cyber Governance Regime,” US-China Economic Security Review Commission, Council on Foreign Relations, 2020: pp. 1-8; “Xi Jinping President of the People's Republic of China At the Opening Ceremony of the Second World Internet Conference,” 2015: [Online]; William Gibson, Neuromancer (1984), 69]

3. Ang dagitwanan kalibutanon na dynamiya. Siya mosalangpot og mga bag-ong mga kondisyon, problema, ug oportunidad diin asa wala pay klarong mga paninugdan. Pero pagailhon nato ang mga inandan niini isip konsentidor na kalikopan sa hibag-ong mekanismo pananglitan bahin sa sosyal na komunikasyon. Kini mahatag ra sa lawak sa mga palisiya ug ang ilang mga apartus. Susama sa tinuod na kalibutan na walay hiusang kalibutannong goberyno apan nagkadaiyang mga organisasyon ug nasud, sa maong birtwal na lawak walay usa ka hinatagang sentro sa pamukot. Walay lain nawong ang bantogang soberantiya gawas sa iyang katibuok lawas sa mga pagpamalaud sa silbing kanasuran. Buot ingnon ini og dugang na gibutang ang kining pulonga aron kasagaran mabutyag dungan sa alinghuna na ang matag soberanyong nasud dapat mahatagan og gahum aron makadumala sa iyang kaugalingong dagitwanang pamukot. Subay niini ang salabutan na ang mga kanasuran anaa’y katungod na makamatikod sa mga datos o kasayaron haom sulod sa ilang mga teritoryo. Ug na sila usab titulado nga modumala ini og husto matud sa unsay angay para nila. Busa, nasambit na isip usa ka prinsipyo na usa ka Estado maka-ehersisyo og kontrolar nadto sa iyang saybernetikong imprastruktura ug aktibidad sulod sa iyang soberanong yutang-sakop. Kani tanan sakop sa lawak sa panaghisgot bahin sa palisiya, ang kagamhanang kalihokan ug parehong mga kahimatngan.

Nagkadaiya ang mga Estado sa ilang mga posisyon mahitungod sa unsaon og aplikar sa kalibutanong pamalaud nadto sa dagitwanan pero gawas sa ilang mga kalahi-an makigdungan sila sa pagsabot na adunay mga konkretong mga gambalayon sa pagumareglo sa kaestadohang dagitwanong aktibidad. Pananglitan, sinabotan na sa mga kanasuran sa dagitwanan ang prinsipyo sa walay pagtinagdan kay gibuligan gihapon. Sato pa, dinili ang pagsulod og dudho sa soberanyang gahum ang laing Estado adto sa usa ka Estado. Ang matawag na saldag (cybercrime) batok sa Estado sa konteksto diri, dugang pa, kay pananglitan kung sudlon sa laing Estado ang uban lain na dagitwanan ug ipugong sa kanhi ang ilang mga baytal na kapusbuhat. Apan sa kasiguradoan lang wala kita ingon na masayod sa unsay atong masugatan. Sumala ilawom sa balaud, adunay tulo na kinauyokan sa mga saldag. Mga opensa batok sa konpidensyalidad ug disponsibilidad sa kasayoran, mga dagitabyang paglapas, ug mga opensa bahin sa kontento.

[Nazli Choucri et. al., “Final Report: MIT-Harvard Collaboration, 2010-2015,” Exploration in Cyber International Relations (ECIR), [Online]; Michael N. Schmitt eds., Tallin Manual on the International Law Applicable to Cyber Warfare (2013), 15; Elliot Zaagmnan, “Cyber Sovereignty and the PRC’s Vision for Global Internet Governance,China Brief 18(10): [Online]; Harriet Moynihan, “The Application of International Law to Cyberspace: Sovereignty and Non-Intervention,” 2019: [Online]

4. Walay kumpleto na tratamento tingali sa saybernetikong diskurso na dili usab malakip og histurya ang paglambisog taliwala sa awtoridad sa kagamhanan ug sa mga katawhanon na ganahan na ang lawak sa dagitwanan dili mahikapan sa mga kagamhanan. Atong timan-an una na ang panaghisgotan sa saybernetikong soberantiya dili dayun moapil og pasabot og gobernansya sa mga Estado. Tungod ang gipasabot sa maong konsepto kay ang abilidad (ug taod-taod ang abilidaray) og pagmugna og mga kagulaan, pamalaud, o dumala, sa lawak sa dagitwanan. Sa usa ka pamulong, bantogay natong mabasa:

“Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel, I come from Cyberspace, the new home of Mind. On behalf of the future, I ask you of the past to leave us alone. You are not welcome among us. You have no sovereignty where we gather…Cyberspace consists of transactions, relationships, and thought itself, arrayed like a standing wave in the web of our communications. Ours is a world that is both everywhere and nowhere, but it is not where bodies live.”

Kani tingali, gawas sa limpyong paghatag og kahulugan sa unsay saybernetikong lawak, ang kinakusgang ehemplo sa posisyon diin gipahayag na ang kauswagan sa maong bertwal na lawak dili gumikan sa mga legal na establisyemento kundi sa mga indibidwal o kaugalingon na mga ugmado niining bertwal na alimpatakan ug lawak sa pagkakaron. Ang pangandoy kay na ang dagitwanan mosalsag sa mga organisasyon, globalizar sa katilingban, desentralizar sa gahum, ug mopabagay sa katawhan. Ang pagdangop sa dagitwanan sa dagitpukot kay ang lawak sa bag-ong mga modo sa pagsupak o paghimo og komunidad na dili hinikot sa mga kaaginhon nasudnon estado. Sumala ini,

“All the current power relationships on the planet are currently being disassembled, it’s going to be up in the air. Ultimately, centralized anything is going to be greatly de-emphasized and redistributed.”

Di bali, ang pagkontrolar sa dagitwanan hangtod karon gayud magpabilin na motugon sa mga engrandeng estratihiya sa mga kanasudnong puwersa samtang ang sukwahing kagustohan na kini mopalayo gikan sa pagdumala sa mga estadohanong entidad mopadayon og labi pa og katag ug uswag. Nahigmata na ang mga kagamhanan sa pamasin na ang depensa sa lalawigan ug monolupyo dili na kinahanglon mosugod didto sa mga panaplin kon dili hinoon gikan mismo diretso sa dagitwanan, sa saybernetikong kawanangan. Hudyat kini para kanila aron molihok tungod dunay uban kanila nga makadaog o lupig og dakong bentaha batok nila nunot ini. Ang deklarasyon sa ibabaw inosente ug wala pa nahitabo. Ang tibuok kalibutan anam-anam nagkaduol og panaggahum sa dagitwanan.

“The hope of the Internet is that these new worlds will impact and force change on the existing social and political order. The limitation of the Internet is that these new worlds are virtual and that any escape may be more imaginary than real.”

[Andrea Leiter, “Cyber Sovereignty: A Snapshot from a Field in Motion,” Harvard International Law Journal Frontiers 61, 2020: pp. 1-6; John P. Barlow, A Declaration of the Independence of Cyberspace (1996); Peter Ludlow, Crypto Anarchy, Cyberstates, and Pirate Utopias (2001), 350; Eric Walberg, Postmodern Imperialism: Geopolitics and the Great Games (2011), 117; Milton L. Mueller, Ruling the Root: Internet Governance and the Taming of Cyberspace (2004), 266; Nicholas Negroponte, “Being Digital - A book (p)review,” WIRED 3, 1995: [Online]; Peter Thiel, “The Education of a Libertarian,” CATO Unbound: A Journal of Debate 2009: [Online]

5. Paagi sa dagitpukot, ang geopolitika gihimong domestikado. Aduna na sa mga panimalay sa mga tawo ang geopolitika ug hilabi na sa ilang paghunahuna. Sa integradong pagsayod sa kinabuhi ug sa lawak sa dagitpukot mahulog og hiniusa na ang pribadong kabuhayag sa kalibutanong panimuot. Punto nato diri na ang politisasyon sa kada adlawnong kinabuhi ang silbi haligi sa kanasudnong kalabotan. Samtang wala kita nagpasabot og literal na ang geopolitika mismo gilimbasog na sa atong mga pribadong kinabuhi, ang atong gihunahuna kay ang atong pangutok na kalihokan gilutop na sa kalibutanong situwasyon ug kini makita na sa atong panginabuhi. Ang teknolohikong o balugnasong engkwentro sa dagitwanan mihatag og paglaraw sa atong geopolitikal na kultura. Tungod ang tawo karon yano ra maimpluwensyahan sa mga elemento sa saybernetikong lawak mapugos og responde ang kagamahanan og sangkap og mga pamalakaw mahatungod ini.

Tagna sa ubang mga manunulat na ang puwersang militar nagkadugay usik-usik ra sa bag-ong konteksto sa kalibutanong kompetesyon samtang napatinuod nga ang geo-ekonomiya ang nahimong kinadakong hinungdan sa mga pagbangon sa mga nasud ning panahona. Buot ipasabot, ang teknolohikal ug industryal na kausaban ang mipugos sa sangpotanan diin ang natad sa geopolitika miusab og ingon ana ug dili ang puwersang kusog. Masayran gihapon na ang mga kagamhanan wala nahulog na walay gamit ug panuigon tungod aning mga kalambuan. Hinuno, nagpadayon sila isip hagbay na nga parte sa libutannong systema. Gipatigbabaw na nga ang mga Estado molungtad pa sa ilang teritoryal na estruktura bisan pa na sila gitranspormar sa latay-latay na mga pum-ot sa dagitwanan. Kini bahin ang atong gitunong og panuhid.

[Tara Woodyer, Sean Carter, “Domesticating the Geopolitical: Rethinking Popular Geopolitics through Play”, Geopolitics 25(5), 2018: pp. 3-5; Robert E. Harkavy, “Images of the Coming International System,” Orbis 41(4), 1997: 571; E.E.D. Aysha, The Changing Place of Globalism in the American Post-Cold War Foreign Policy Debate, PhD. Diss., 2000, 335-7; Norman Gregor David Rae, Reinventing Geopolitical Codes in the Post-Cold War World With Special Reference to Terrorism, PhD. Diss., 2007, 71]

6. Lab-as ra nga konsepto ang panggamhanan sa dagitwanan ug dagitpukot. Ang pangaliya sa Estado nadto sa kawanangan digital kay mapababaw lang paagi sa mga bisan-asang mga pamukot (network) niya. Sa lain panan-aw, ang dagitpukot kinanglan tawgon isip sumpay sa ubang medya tungod sa iyang kapasidad na mohatag og plataporma sa mga taga takda og impluwensa ini. Ang mahinungdanon sa dagitpukot mimso ang iyang konpigurasyon, busa pamukot, na mogama og mga sultihonon na molakpas gawas sa mga geograpikong utlanan. Una pa niini, ang dagitpukot nakita isip usa ka pamaagi diin ang mga kal-ang sa kahibalo-an taliwa sa mga katawhanan makasugat og konekto. Dugang pa, namatikod-an usab kanato na aron mas malahutayon ang katilingban ug ekonomiya dili isalikway ang importansya sa pagpamukot sa dagitpukot sa tanan proseso sa gobyerno, negosyo, o gayud man sa panginabuhi. Aron anihon ang mga ekonomikong benepisyo tungod mismo sa kinaiya niini dili yano wad-on ang hisgutanan sa pagpanalipod gumikan sa mga geopolitikal na mga puwersa sa kailadman ini.

Ma-obserbahan na ang mga komersyal na mga pangangalakal pinaagi sa dagitwanan, pananglitan, manglabot og pagpasunod sa balaud gayod batok sa illegal na aktibidad. Gitiman-an na sa mga Estado ang pananglit sa mga saldag diin ang mga organisadong grupo nagdagan sa ilang mga operasyon batok sa kahilwasan sa laing kanasuran kasagaran pinaagi sa panagespiya ug paglansis. Labing bug-at ang pananghisgut sa kahimsogan ug kapiskay sa mga digital na pagpaniid. Pangagpas dinhi nga ang ekonomikong pagkapukan posible gikan sa pagkatag og disimpormasyon sa mga kalamdagan (technology). Ug ang kabandagi-an mahulog na walay katapusan na dula ug labot na kini sa kinaadman sa mga kanasoran. Matag nasud posible mahunahunaan ang ilahang kaugalingong pagkabakol sa saybernetikong kawanangan tungod sa saldag. Apan dunay nagkadaiyang mga bangilid ini dapit sa pamamahala sa dagitpukot. Inadlawnong gubat sa taktikal na lebel para sa mga gobyerno, kampanya, ug pribadong munulopyo ang dagitwanan. Ang tinuod pahayag, panagma dinhi, kay nagpasabot lang og mas dakong pagpanamibigt sa Estado ngadto dagitwanan ug busa ang pagsuok sa kompetisyong geopolitikal nga malangkob kaniya. Gubat kini na dili mahatungod sa yuta o kahinguhaan apan hinoon bahin sa depensa ug ekonomiya, ug ultimo, sa mga palain-lain na mohatag sa mga kanasuran og kagahom nadto sa tibuok kalibutan.

[David Frau-Meigs, “Conducting Research on the Internet and its Governance,” Revue française d’études Américaines 134(1), 2012: 3; Jeremy Shapiro, “Europe’s Digital Sovereignty” in Carla Hobbs, eds. Europe’s Digital Sovereignty: From Rulemaker to Superpower in the Age of US-China Rivalry (2020), 6-8; Pukhraj Singh, “Battle-Ready for the Fifth Dimension: Assessing India’s Cyber-Defense Preparedness,” Jindal Journal of International Affairs 1(1), 2011: 342-3; Scott Shackelford, “The Coming Age of Internet Sovereignty?” 2013, [Online]; NCAFP, “Cyberpower and National Security, American Foreign Policy Interests,” The Journal of the National Committee on American Foreign Policy 35(1), 2013: 50; Abishur Prakash, “The Geopolitics of Artificial Intelligence,” Scientific American, July 11, 2019: [Online]

7. Ang mga kanasoran alangan kinanglan og konektibidad sa ubang nasud aron makalambo og maaslagon na ekonomiya. Ang posible matunol sa kapitalismo kay paghunahuna sa kapaspas sa negosyo. Ang saybernetikong soberantiya, atong gipasabot, mag-una isip usa ka ekonomikong pagsabot labot sa pagpanambigit taliwa sa mga banwa ug ang untay moresultang ganghaan sa katigayonan ug ingklusibidad. Mura siya og imprastraktutra. Para sa ekonomiya, ang imprastraktura ang kasing-kasing sa ekonomiya tungod kini walay lain pasabot kon di kalihokan ug konektibidad sa kinauyokan. Maingon pud na ang madungan sa geopolitkong sybernetiko ang hinagiban sa systema sa katigayonan. Dinhi, mahulog ra nga ang kapistalismo ang salungatan taliwa sa deteritoryalisasyon ug reteritoryalisasyon na mga konsepto. Bahin ania, magunitan nato nga ang gobernansya sa dagitwanan usa ka proseso o palisiya sa kapusbuhat diin manginahanglan og panagbuligay sa tanan parte sa nasud: goberyno, iyang mga ahensya, mga negosyo, ang sosyedad, ug ang mga molopyo. Pwede na nato karon tawgon kini na elektronikong gobyerno kunohay pero labaw pa ana. Dili ra kini mahatungod sa kasayaron na kada nasud mangilabot anhi apan na modulot sulod kini bisan na sa tanan aspeto sa domestikong kalangyaban. Ang pagka-integrado sa soberantiyang saybernetiko kay panggawas ug pangsulod. Ingon ani ka integrado ug hiniusa ang atong gipangutok.

Ang pinakatin-aw na pananglit ini ang dagayday sa sapi isip palanggikit sa kapital. Ang dagitwanan labing kontestadong lawak tungod ang kapital mismo mogana ra hilabi na karon paagi sa iyang immateryal na kalihokan tabok sa datos sa dagitwanan. Pero ang gi-angkon na immateryalidad dinhi dili mohapin o takip sa kaniyang bug-at na gahum na makita sa mga kalambigitan sa materyal na giduganang realidad sakop sa iyang general na pormula. Ang bilinhon sa kapital ang gidaghanon sa pakabili nga gihatag sa sirkulasyon aron kuhaan og mas dakong balor gumikan ini. Kwarta na mohimo og kwarta; tanan nga gahi malanay mga sagrado mahimong masipad-anon. Ang kapital mahimutang nga mysterosong tinubdan sa iyang kaugalingon pagdugang. Gawas sa mga ekonomikong mga sangpotanan na kanunayon gumikan sa langyaw na kalihokan sa kwarta, ang sumbaranan sa publikong palisiya sa dagitpukot aduna pud mas direktang na maapekto sa pulitikal na pamaagi sa domestikong natad. Permanente nang surop ang tibuok ekonomiya sa birtwal. Niay gibutyag na ang kagamhanan dili ra pulitikal na tigbalayon.Gali, ang kamulo na mga balaka sa diskusyon atol sa lawaknong saybernetiko nanglabot sa pangutana bahin sa paghatag og lehitimasya sa mga institusyon ug sa mga tradisyonal na mga kapusbuhat sa mga gobyerno. Gipaningkamotan ang saybernetikong geopolitika sa kining serye sa mga pagpamalakaw mahatungod sa kapital.

[Mark Fisher, “Terminator vs. Avatar: Notes on Accelerationism,” (2012) #Accelerate: Accelerationist Reader eds., 345; Mikhlail Yakushev, “Internet Governance: Politics and Geopolitics,” Security Index: A Russian Journal on International Security 16(2): 33-5; Mark Fisher, “A Social and Psychic Revolution of Almost Inconceivable Magnitude: Popular Culture’s Interrupted Accelerationist Dreams,” E-Flux Journal 46, 2013: [Online]; Rosi Braidotti, Nomadic Theory: The Portable Rosi Braidotti (2011), 69; Karl Marx, Capital: A Critique of Political Economy, Volume III (1956 ed.), Chapter 24; Laura DeNardis, “Internet Points of Control as Global Governance,” CIGI: Internet Governance Papers no. 2, 2013: 13]

8. Sa kalibutanong gubernasya ug panaghukom mas malahutay kung kini dulot sa mga ekonomikong insentibo nunot sa mga alamdagan ug labi na sa dagitpukot. Wala nahimong kalibutanong dakbalanggay para sa tanan ang dagitpukot apan kalasangan sa mga siradong katilingban. Tinuod, dili basta-basta ang pag-uksilyo sa makiangayon og mabungahon na mga kadugtongan na motumaw mahitungod niini. Siya kanunay nagtubo. Timan-i nga ang pigurasyo sa kalibutanong paghalubilo gumikan ini mipasiugda og ulusahong pagsabot taliwa sa mga kanasuran. Ang dagitpukot usa ka ekosistema na nagaregularisar sa iyang pagbuot paagi sa mga nakighisagol na mga system sakop kaniya. Tungod sa dagitpukot, walay na guroy matawag na sentro sa kalibutan. Kining mga pagtungha kay mga pakigbuligay og tigayon sa mga tawo, kumpanya, o kagamhanan nga usahay ang matugtan na dugokan sa tibuok infrastruktura. Koneskyon sa sigupukot mismo mahimong punto sa labing importante na pampublikong interes sa salabutan sa mga nasud gawas sa paghisgot kung kini adunay ba kini pribadong panagiya o dili.

Problema karon ang tin-aw na kahigayonan na dunay mga Estado na dili abli bahin sa mga dugtong mga puhunan, pailob, o katuyoan na tingali ambit sa uban bahin sa ilang pagsabot sa dagitpukot. Diri mosingki ang dalilang isyu na usab dili malikayan kabahin sa prinsipyo na ang pagpalapad sa kaugalingon proteksyon kay ang pagpakunhod sa seguridad sa lain. Pero parte ani ang mga balaka mahitungod sa mga propriyedad intelektwal, tatak-pangkalakal, patentes ug uban pa na lagmit kailadman sa maong teknolohiya. Ang gitukib diri kay ang nasudnong pagsayod sa mga tabunos sa konsepto sa saybernetikong soberantiya. Hingtungdan sa soberantiyang saybernetiko ang mga sikop ug kanait sa mga katigayonan na dala kaniya sa benepisyo man o dili. Hinay-hinay na masabtan sa mga tagapamalakaw ug politikong geograpo nga ang dagitpukot ika buluhanon para sa ambisyon sa kalibutanong imperyo. Bahin ani, mahipalgan na aduny kaparehang dynamiya na mahitabo kabahin sa gihisgot natong soberantiyang saybernetiko sa gidamhang pagkigbangga o pagsangka atol sa pagsaka sa usa kumpara sa lain, apan ang bingkil dinhi kay susama sa mga tektonikong kalihokan o estruktural na pagkiskis.

[Laura DeNardis, “Governance at the Internet’s Core: The Geopolitics of Interconnection and Internet Exchange Points in Emerging Markets,” TPRC, 2012: pp. 1-9; Dennis Broeders, “Aligning the International Protection of the Public Core of the Internet with State Sovereignty and National Security,” Journal of Cyber Policy 2(3), 2017: 372-4; Laura DeNardis, The Global War for Internet Governance (2014), 196; Jovan Kurbalija, An Introduction to Internet Governance (2014), 179-185; Alexander Bard, Jan Söderqvist, Syntheism: Creating God in the Internet Age (2014), p. 371-4; Graham Allison, Destined for War: Can America and China Escape Thucydides’s Trap? (2017), xv–xvi]

9. Kinaham karon nato ipahayag na ang soberantiya sa Estado ug ang iyang kalambigitan sa mga hingungdan kinaiyanhon mismo sa panggamhanan sa dagitpukot. Ang pangutana kabahin sa patigbabaw og soberantiya niining lawak pangutana usab bahin sa mga modelo sa soberantiya. Ang pagsaysay sa soberantiya ngadto sa dagitwanan pangutana pud bahin sa modelo sa soberantiya. Usahay dili tanan nasud kinahanglan adunay kaugalingon pamaagi og dumala sa dagitwanan. Atong gipasabot posible na ang uban na mga Estado makigtangdo ug alyansa sa laing Estado mahitungod sa ilang kadangaran nadto sa panggobyerno sa lawaknong saybernetiko. Imbis ana sila modawat lang og pahamatngon og pinambit sa ilang mga programa kintahay. Kini usa ka pananglitan sa mga estratihiya nga na disenyo aron mapauswag ang sitwasyong saybernetiko. Sa ubang kaso, ang paglambo og mga manulungkad taliwa sa mga Estado na parehas og hunahuna makabihag sa uban taud-tauray. Ang pagka-alyansa sa mga modelo o ang gamhanan sa panulungkad, lakip ang seguridad, sa mga Estado ang gi-progresohan subay sa kayab sa kalibutan karon.

Ang deperensya sa maayo og bati nga dagitpukot kay ang abilidad sa katilingban nga motukod og modelo sa padumala niini. Pasabot, ang sultihonon kabahin sa dagitwanan isip prinsipyo sa pagmanulungkad magpabilin, busa, og permanente na pagsambit sa kalibutanong panggamhanan. Mahitungod ra kini sa estabilidad mismo sa maong lawak. Hinuon, wala ta gadahum na pwede gani mahitabo nga ang kalibutanong pagpangulohan nara sa dagitpukot o teritoryong saybernetiko kay mahiusa og kataronganan para sa tanan kanasuran og dungan. Lagmit dili kalikayan gihapon mahandurawan ang panghitabo na mabiling tinagsip o pinikas ang kagamhanan dagitwanan hangtod sa hangtod ug mahulog na krisis para satong pamantayan. Apan kini mas makahalipay sa atong pagtuon gihapon tungod dili najud mawala ang konsepto sa panginahanglan og seguridad kay ang arkitekutura sa sekuridad ang gitukod sa dagitwanan, ug usa ka ekolohiya sa mga saplid. Kini, dugang pa, walay tinuod na kataposan nga proyekto.

[Amaël Cattaruzza, Didier Danet and Stéphane Taillat, “Sovereignty in Cyberspace: Balkanization or Democratization,” International Conference on Cyber Conflict 1, 2016: pp. 1-9; Emma Sandvik Ling, “Global Cybersecurity Governance Is Fragmented – Get Over It,” E-International Relations [Online]; Alexander Klimburg, Virgilio A.F. Almeida, “Cyber Peace and Cyber Stability: Taking the Norm Road to Stability,” IEEE Internet Computing 23(4), 2019: 64-5]

10. Hilabing mahinungdanon otrohon og pahayag na kita karon nadaldal sa labing ka kusog na pag-abiba sa demokratikong patag sa dagitwanan nga abli para sa tanan sa mga pamaagi na sa una dili mapanamgohan. Ang matag ginsakopan kay langgikit, katay, dugtong, og panakdo sa kada lain. Ang kalibutan busa adunay tinuod kasaligan sa mga iyang mga bahin ug dili mahigayon ang lubos na pag-inusara. Ang lawak na saybernetiko parehas ra sa kahibalo-an o alimpatakan na mismo katumbas rasab sa atong gahum. Usa siya ka yawi sa dayagrama o makina na mogana ra pinaangay sa iyang kabyuta, dili organisasyon, sa iyang kapusbuhat, dili sa iyang porma. Striktong na dumalaan ra siya sa mga linya na iyang gipanghimo tungod para nato matag punto mopadala ra sa nagkadaiyang punto. Kining mga linyaha iyang dayagramatiko. Ug ang iyang dayagramatiko nagpadulong pa og tukod sa kamaturoan na wala pa naabot; pasabot, ang dagitwanan pamuhunan pa sa kaugmaong realidad. Diha mismong paagi sa pagbuhat og pilosopiya lalum nga na usaban sa dagitpukot. Pwede na nato ingnon na kini ang kontinwasyon sa pamilosopiya sa laing pamaagi.

"[L]e savoir est déjà et sera un enjeu majeur, peut-être le plus important, dans la compétition mondiale pour le pouvoir. Comme les Etats-nations se sont battus pour maîtriser des territoires, puis pour maîtriser la disposition et l’exploitation des matières premières et des mains d’oeuvre bon marché, il est pensable qu’ils se battent à l’avenir pour maîtriser des informations. Ainsi se trouve ouvert un nouveau champ pour les stratégies industrielles et commerciales et pour les stratégies militaires et politiques."

Ang saybernetikong soberantiya pilosopikal na ehersisyo. Iyang tuman ang atong pagkat-on diin taman ang kining paningkamot sa paghunahuna og bag-o ug lain asa posible maabot imbis na matunhay ra sa unsa ato nang na hibal-an, ug aron pud na kita makalingkawas sa atong kaugalingong kahilom. Minugbo og ingon, kon dili ikaw makasabot og kumpleto sa tibuok gameboard ug ang iyang mga kondisyon, dili ikaw makasabot sa realidad. Ang bag-ong lawak sa sybernetiko dili makabungiot tungod ang iyang importansya dili usab madudahan.

[Gilles Deleuze, Felix Guattari, Anti-Oedipus: Capitalism and Schizophrenia, trans. Robert Hurley, Mark Seem, Helen R. Lane (1983), 38; Jean-François Lyotard, La Condition Postmoderne (1979), 15; Alexandre Monnin, Harry Haplin, “Toward a Philosophy of the Web: Foundations and Open Problems,” Metaphilosophy 43(4), 2012: 375-6; Michel Foucault, The Use of Pleasure: History of Sexuality Volume 2 (1985), 9]

 

11. Ang dagitpukot naghalapad tungod sa lain-lain mga kanasuron nga misulod sa linya. Tungod usab niini, dunay nay mga bag-ong mga lughason nunot mismo sa kinaiya sa lawaknon niya. Ang pananakop sa kapital wala nagasandig sa partikular na kadalubtiasaan sa makidaitnon o katalingbanong kontrolar apan mas masukaran nga nara siya sa alamdagang pagtukod og tinibuok na lugar diin asa siya mahitabo og higayon. Pinaka-sopistikadong mga alamdagan mouksilyo og sinerhiya taliwa sa mga kalikopan na motukhan sa iyang operasyon. Atong giingon na ang soberantiyang saybernetiko kana na dili ingon na manupakturado gayod apan ang kalikopan o kaambyente sa mga teknolohiya na mosagabay, ug di mosagabal, sa kapital ug ang iyang kalihokan.

Kumbaga, ang agi-anan sa teknikadong kauswagan mipadulong og mas komplikadong mga sinerhiya sa mga puwersa og libotan nunot sa kapanulundan sa dagan sa kapital. Di na mistil ingnon na karon ang pasabot aning makidaitnong alamdagan kay mga teknolohiyang pang-impormasyon ug uban pa sama ingon ana. Ang kalakarn karon kay nadto sa mas espesyalizadong mga merkado na ang disenyo mataroganon sa mga integrado ug lumpong na mga firma. Ang atong pangagpas kay ang kadalubtiasaan sa geopolitikang sybernetiko magdepende sa iyang kahanas o batido sa pagkupot sa mga kalihokan sa kapitalismo. Sa kasamtang ato kini ilambo og tukib og anam-anam, sugdon nato og panuhid ang mga lain-laing ideya na molamyon niini.

Ipuwesto bahin ini na adunay pangagpas na miingon nga ang labing dulong moabot sa gitawag na Artificial Intelligence (AI) kay hinoon ang transpomasyon sa enbayromento diin asa himoon kini og maagboyon para sa AI mismo. Busa, ang gitawag natong saybernetikong soberantiya sa dulo sa dagitwanon, na usab usa ka kalikopan o enbayromento, ang sopistikadong kaugmaon na mahigalaon sa kapitalismo susama og analohiya dungan sa kauswagan mismo sa intelihensyang artipisyal. Sa katapusan hinoon, ang ginaingon natong intelihensyang artipisyal kay ang saktong pagpahiubos sa unsay di mahatagan og sayon na tawhanong analohiya. Tinuod bisan na kung tingali ang kaugmaon sa ulahi dili pa maingon tin-aw samtang ang dagitwanong soberantiya sa sukwahi kay anaa na karon.

[Yukashev, “Internet Governance Politics and Geopolitics,” 41-2; Andrew Feenberg, Transforming Technology: A Critical Theory Revisited (2002), 183-187; David Kaplan, “Technology and Capitalism,” Companion to the Philosophy of Technology, eds. Jan Kyrre (2009), 337; Luciano Floridi, “What the Near Future of Artificial Intelligence Could Be,” Springer Nature (2019): pp. 12; Eliezer Yudkowsky, Rationality: From AI to Zombies (2015), 1348]

12. Para nato, ang tibuok wanang sa saybernetiko ginapananglit ang halos tanan pamag-angan sa dagitwanan. Apan ang ideya sa geopolitika diri dili pa mahatagan og kagankapan hangtod mahisgot kon asa gikan ang lugpong saybernetiko. Hinulam gikan sa mga kinaraang Grieygo χυβερνήτης, ang cybernetique na unang gihandog ni Andre-Marie Ampère. Ang matawag na saybernetiko kay usa ka “la machine à gouverner.” Matud kaniya, ang cybernetique nagpasabot og “alampat sa kagamhanan sa katawhan” (de l’art du gouvernement). Deretso nato makita ang kalambigitan sa saybernetiko ug sa politika gikan kahulugan sa kasaysayan na misambit og goberyno. Ang saybernetika ang alampat sa pagmando ug pagpagpangulin. Mas malambo kini sa pag-abot ni Norbert Wiener diin para niya ang pulong saybernetiko nahimo nang ang tawhanong paggamit sa mga katawhan na adunay dugtong adto sa kadaitnon. Suwat niya,

“There is a larger field which includes not only the study of language but the study of messages as a means of controlling machinery and society, the development of computing machines and other such automata, certain reflections upon psychology and the nervous system, and a tentative new theory of scientific method…Until recently, there was no existing word for this complex of ideas, and in order to embrace the whole field by a single term, I felt constrained to invent one. Hence “Cybernetics,”…

Timan-anon diri na para niya ang kahulugan sa pulong saybernetiko gikaliwat og sumpay ang komunikasyon og kontrol: ang unsay “sayber” kinahananglan usab naay komunikasyon ug pagkontrolar. Ang pagkontrolar aron epektibo mopaagi sa mensahe ug matud niya tanan mensahe kay motiwas adto sa mga makina ug usahay sa mga espesyal na mga makina na ang gitawag natung lawas sa tawo. Tanan komunikasyon mohunong sa mga makinarya, usa ka ulusahong makinarya ang tawo. Busa, masuta gihapon nato na bisan ang mga problema sa balaud, kay tungod makonsiderar kini na komunikatibo, mahulog pud na kini saybernetiko ug, atong pasabot, sila kay mga problema kabahin sa hapsay ug masubli-an nga pagkontrolar sa pipila ka mga kritikal na sitwasyon. Ang panghunahuna sa mga makina na makigkat-onay sama ra ka panuigon sa unsay sayberntiko mismo. Gayod, ang paglakbay sa dagitwanan pareha ra sa pagdawat og impormasyon. Ang saybernetiko estratehikong hinagiban ug pangisip tungod sa undak sa pagdumala ug pagmensahe na gisambit kanato milangkob sa kumpliakdong mga innandan sa geopolitka. Sumahon nato, ang tibuok kalibotan, labi na ang dagitwanan, ang lawak sa saybernetiko ug sa atong pamulitika.

[Robert Vallée, “History of Cybernetics,” Systems Science and Cybernetics ed. Francisco Parra-Luna Vol. 3 (2009); Flo Conway, Jim Siegelman, Dark Hero of the Information Age: In Search of Norbert Wiener The Father of Cybernetics (2005) p. 122; Norbert Wiener, The Human Use of Human Beings: Cybernetics and Society (1989), 79, 110; Norbert Wiener, Cybernetics or Control and Communication in the Animal and the Machine (2019), 18]

13. Gitimaan na ang rasyonalidad mismo adunay ekonomikal na kinaiya gumikan sa iyang pagpamuos sa saktong paggasto og kwenta. Ang proyekto sa soberantiya nadto sa dagitwanan kay kognitibong panagtigayon na tan-awon sa iyang pagka-ekonomikal na karakeristiko. Ang utlanan sa maong soberantiya hinoon kay dili burloloy sa alamdagan apan ang ekonomikal na katapusan hinatag sa mga kabtangan pagkakaron. Siya gindailan, dili ra ang kasangkapan, sa teknolohiya satong panabot. Apan dili buot ipasabot na usa ra siya ka sitwasyon na atong gihuwat para moabot. Isa siya ka pagbasanbasan sa gahum aron mobanalam o inhenyero, o gani isa ka tendensiya na mekanismo, na momugna, porma, ug gatilyo sa iyang mga kondisyon mismo para mahimo.

“One of the most fundamental mental principles of control: feedback. Most treatments of this topic are concerned with its engineering or mathematical features. Here the concern is to demonstrate its universality, its importance in every kind of context. So although the idea is introduced through what are familiarly called machines, it is traced in other sorts of systems too. Special examples of feedback are examined in the economy of the country and in the way the brain remembers.”

Pamaagi sa saybernetikong pidbak, ang kana nga gitawag natong saybernetikong soberantiya unta ang gamiton og sulbad sa taslak sa pagmando. Imposible isalikway ang saybernetika tungod ang realidad mismo immanente niini. Ginabuhat nga nato kini ang saybernetiko gawas sa unsa man ang atong gihunahunaan tungod ang matawag na saybernetiko kay ang pagsamot sa territoryal na integrasyon ug ang positibong proseso mahitungod ini diin makighugpo ang mga elemento, na kasagaran di kordinado, sa usa ka dynamiya o kalibutanong sirkuwito sa angay-angay nga paghingaphingap. Matag saybernetikong sytema adunay reperensya nga motugot og panghitabo nga mahubad og impormasyon para sa maong systema o mobalalaw balik siya sa kaugalingon. Walay lain kapili-an gawas kaniya tungod ang saybernetika ang obhektibong operasyon diin ang mga sirkitriya mu-otro sa mga makinarya aron mohimo og bag-ong mga pungsyonalidad. Mao pud kung hano dili mabulag ang geopolitikong pagpanuhid sa eksplorasyon niining mga dynamiya. Ang saybernetika mihalili sa dating ekonomiyang pulitikal isip ang teoretikal na basehanan sa maong systema karon.

[Nicholas Rescher, Cognitive Economy: The Economic Dimension of the Theory of Knowledge (1989), 149-150; Tony Lawson, “A Realist Perspective on Contemporary Economic Theory,” Journal of Economic Issues 29(1), 1995: 16; Stafford Beer, Cybernetics and Management (1959), 7-8; Nick Land, Fanged Noumena: Collected Writings 1987–2007 eds. Ray Brassier, Robin Mackay (2011), 295-7; Jean-François Lyotard, Libidinal Economy trans. I.H. Grant (1993), 212; Jean Baudrillard, For a Critique of the Political Economy of the Sign trans. Charles Levin (1981), 122]

14. Dunay mahitabo na pagbusikad sa pangutok sa tawo paagi aning gitawag ug tagna natong saybernetikong soberantiya. Pero dili kini ang ultraintelligent machine nga sugid sa uban. Salukwahi, angay usah unahon ang ekonomikong mga kinahanglanon para mamugna kini ug para nato ang bag-ong klase sa soberantiya na hinisgutanan diri ang gitukoy ana. Gidemanda una ang mahandurawong kausaban sa katilingban, busa, ang atong gisiklit para tinuod na intelihensyang artipisyal nga gihugna nga sa iyang pagtukod kinanglan og pisikal na porma na sa ulahing pagtuki kay ang ekonomikal na konstruksyon sa maong makinaha; ang gasto sa pagtukod og saybernetikong soberantiya.

Ang pagbusikad sa pangutok isip paglambo sa panghunahuna sa mga katawhan dili ang atong gipasabot og labi. Apan hinuon ang bantogang ginganlang intelligence explosion sa panabot sa mga pilosopo sa artificial intelligence. Ang panigindigay sa mga kanasuran batok matag usa kanila mahitungod sa saybernetikong soberantiya, o ang pagtukod sa kalikopan sa mga alamdagan na manggihigalaon ug makihatagon sa kapital, ang sumihan na mahitabo na makapugos og mugna og panulagway sa umaabot na AI.

Dunay estratehikong implikasyon ang sayber-soberantiya ug ang pagkadawatonon sa artipisyal na intelihensya. Buot hunahunaon, ang rapidong pagbusikad sa usa ka saybernetikong soberantiya lagmit moresulta og magagahum na puwersa sa usa ka nasudnong estado. Ug tungod rapud anan mahulog bali nga ang senaryo karon kay ang pagbalanse sa gahum sa mga kanasuran mahitungod sa ilang saybernetkong soberantiya. Sato pa, ang paggama og alamdaganong enbayroment na mahatagon sa kapitalismo motunol og masangpoton na bentaha na makahatag og katakos sa pagkontrolar sa kalibutanong dagan sa kapital ug busa sa internasyonal na natad sa geopolitika samtang wala pa ang uban naka kopya sa kining teknolohiya para makigkumpetensya. Ang isa ka superintelligence, na patad nato diri lakip ang saybernetikong soberantiya, maka-establisar og desisibong estratehikong kapangulohan diin ang usa ka nasud maka-optimizar sa kalibutan sumala sa ilang kaugalingong sukaranan damay sa ilang gituohang pakabili. Ang estratehiya sa uban modepende sa estratehiya sa tanan; kada Estado mohukom sa iyang kaugalingon interes na pang-indigay sa lain. Ang himulag na mga Estado dait sa paglungtad sa ulangon na artipisyal na intelihensya.

[Irving John Good, Speculations concerning the First Ultraintelligent Machine (1962-3), 34; Max Tegmark, Life 3.0 Being Human in the Age of Artificial Intelligence (2017), 150; Nick Bostrom, “Strategic Implications of Openness in AI Development,” Global Policy 8(2) (2017): 10-12; Nick Bostrom, Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies (2014), 118-9, 159; Kenneth N. Waltz, The State and War: A Theoretical Analysis (1954), 237-8]

15. Ang unidad sa lawak moabli og mas taas na kahiusahan na lahi og kinaiya: ang unidad sa Estado isip ang kasagaran na panagsuwambi sa mga produktibong puwersa. Ang soberantiyang saybernetiko, sa dagitwanong ug bisan asang lawak, kay kalagdaan sa mga dagayday ug bul-og sa produksyon, pamaagi sa produksyon, ug sa mga tigpagula ug mga konsumidor sa kasagaran. Siya kay usa ka Megamachine — arketipal na kolektibong makina o aparato. Iyang sobra sa pagkalagdaan ang mikonstituwar sa ilang estadohanong operasyon sa dagitwanan. Siya kay matawag na aparato sa pagdakop par excellence — iyang panagiyahon ang mga porma na unta batok sa kapitalismo sulod sakop sa kapitalismo.

Ang aparato sa pagdakop naglangkob og katibuk-ang lawakan sa pagkumpara ug ang malihok na sentro sa apropriyasyon. Alangan, ang gahum sa pagsuwambi sa birtwal na lawakan gihimo ra nga direkta og panugtong sa plastadong mga produksyon sa tinuod. Tungod ang saybernetikong soberantiya malantaw nato isip bantugan na aparato sa pagdakop, maingon usab og dugang nato nga siya proseo na pwede mobaylo sa uban laing mga gahum ug sa kasamtangan magpailalom og mga lain proseso sulod sa iyang kaugalingong gahum. Pwede siya magkigsaubay sa lain mga puwersa apan pwede pud siya mokontra kanila. Isip usa ka makina, trabaho sa dagitwanong soberantiya na motranspormar og hinusaha sa mga abay-abay na mga alyadong pwersa o gakod sa mga assembladong pwersa.

Matag makina dunay makinasyon. Ang pagmanobira, stratagem, kay klase sa pagkamalimbongon diin ang mga hinulam na mga puwersa magsumpo taliwala nila aron wala kanila molagpot og layu sa uban. Ang mga makina maayo motago sa mga tumong aron nga sa atong panan-aw dili na sila maingon na lihok sa gahum. Busa, pwede nato kini tawgon sa tarong na pangalan, tukoy sa AI na kunohay dunay kauglingong alimpatakan, na ang saybernetiko intelihensya. Ang intelihensya dili mo-identipikar sa iyang kaugalingong sa unsay mokonstituwa niya pagkakaron apan sa unsay marisgohan niya aron mahimo mas maayo. Pasabot, angay sabton ang bag-ong histura sa soberantiya sa dagitwanong lawak isip intelihensya na adunay nesesaryong abilidad, sosyal na tigabayon tumpawak niiini, ug ang integrasyon ani sa iyang kaugalingon rekognisyon sa iyang abilidad. Ang saybernetikong soberanya kay tibuok lapad sa pakig-abilidaray sa Estado, iyang kahibalo-an ini, ug ang iyang koletibong tumong na mokupot ug dumala sa tanang klaseng kalihokan hilabi na bahin sa kapital.

[Gilles Deleuze, Félix Guattari, Anti-Oedipus trans. Robert Hurley, Mark Seem, and Helen R. Lane (1983), 149; Lewis Mumford, “Tool Users vs. Homo Sapiens and the Megamachine,” from Knowledge Among Men, ed. Paul H. Oehser (1966), 126–141; Gilles Deleuze & Félix Guattari, A Thousand Plateaus: Capitalism and Schizophrenia trans. Brian Massumi (1987), 437, 444; Bruno Latour, “How to Write ‘The Prince’ for Machines as well as for Machinations,” Technology and Social Change ed. Brian Elliot (1988), 20-43; Reza Negarestani, Intelligence and Spirit (2018), 20]

16. Ang problema sa mga bag-ong lawakan pareha diri dili mahitungod sa kasaysayan apan sa heograpiya mismo. Bali ang gitukib na problematiko dinhi sa dagitwanong soberantiya geograpikal ug dili ingon na historikal. Ang tibuok konsiderasyon sa atong pagpanuhid mas geograpikal kaysa historikal. Tuod, ang heograpiya dili ahat na mohatag og historikal na porma sa mga talan-awon pareha sa lawak sa dagitpukot. Tungod geopolitka gihapon kini, ang atong paghunahuna ang relasyon taliwa sa territoryo ug sa kalibutan. Apan sa pagkakaron, ang kalibutan dili ang yuta mismo pero ang birtwal na mga kabanwaan sa dagitwanon. Sa laktod nagpakaingon, mga mapa na konektable sa nagkadaiyang mga dimensyon ang sakto na paglantaw sa geopolitika labi na kon sayber kini. Mga mapa puydi hatagan og daghan konstruksyon labina kung pulitikal na aksyon nga puydi usbon sa bisan kinsa sa bisan unsang pormasyon.

Mga mapa kay nangilabot og pasundayag raba di ra sa talan-aw. Ug ang pagmapa kay ang paglakbay. Tuod, ang paglakbay sa dagitwanan pareha ra sa pagdawat og impormasyon. Ang gilaguklok sa dagitwanon kay ang mga lalawigan sulod kaniya. Usahay, imbis na motigbayon og ugalingong kusog sumala sa nagalungtad na mga lawak sa dagitwanan, ang mga tagapagpamalakaw angay molihok, moagi, o mosakay nalang ibabaw kanila. Tungod wala namay babag sa daplinan ang birtwal na lawak maingon kini na hamis ug hanoy kaayo na mopahiluna sa mga estaduhanong aparto na gani ikapukan ang lawak matud sa iyang hinimong mapa. Mao kana ang balor sa unsay mahipalgan kanila sa resulta sa ilang pagpaniid na makumpara sa atong pagpamilosopiya. Ang resulta sa pamilosopiya ang balor sa diskoberiya o ang salabutan na impunto sakop sa pagkakita og mga konneksyon ug busa ang importansya sa pagpangita o pagimbento og mga kalambigitan. Mao ni trabaho sa mga mapa diin kaniya gihatag ang kalawakan tungod trabaho pud sa pilosopiya ang paggama og bag-ong kalibutan sa kaugmaon.

[Gilles Deleuze & Félix Guattari, What Is Philosophy? trans. Hugh Tomlinson and Graham Burchell (1994), 81, 96, 110; Deleuze & Guattari, A Thousand Plateaus: Capitalism and Schizophrenia, 12; Eyal Weizman, “Lethal Theory,” Log 7 (2006): 59; Ludwig Wittgenstein, Philosophical Investigations trans. G. E. M. Anscombe, P. M. S. Hacker and Joachim Schulte (2009), §119-122, 54e]

17. Mikunhod na ang tradisyonal na pagsabot sa heograpiya tungod kini gipulihan na sa bag-ong mga alamdagan sa komunikasyon ug impormasyon. Wala ni gapasabot na ang geograpiya mismo wala nay gamit. Mopadayon gihapon siya pero ang iyang histsura mousab og maayo. Adunay siyay kalabotan. Bali mas mahinundganon na karon ang konsepto sa territoryo bisan na kon ang yuta mismo dili. Pananglitan, ang mga kanasuranong palisiya adunay dagkong mga epekto sa mga komodidad, katigayon, immigrasyon, enbayromento, ug uban pa nunot ani. Kining mga butanga molihok taliwala sa mga pluwido na mga utlanan na karakerisado sa dagitwanan. Sato pa, ang mga estadohan o kanasuran na tua sa mas taas na mga patag sa teknolohiya makamaya og mas miuswagon mga benataha batok sa uban. Adunay bag-o na mga lagda sa heograpiya.

Tungod ni kay ang pagasdang sa usa ka nasud sa dagitwanong lawak kumparable ra sa pagpausbaw sa ilang kaugalingon posisyon, puwesto, status o prestihiyo sa kalibutan. Ang pormulasyon dinhi, busa, kay ang globalisasyon ug ang mga pagkakaron na teknolohiya miugmad og nobelang klaseng sa pakigbuligan ug busa mikunhod sa tradisyonal na trabaho sa miaging heograpiya aron masuta ang sunod na klase sa bag-ong lawak. Sumala sa pulitikal na geograpo, naa gihapon kanato ang mga implikasyon sa geograpiya na mopakita paagi sa porma diin ang mga nasud mababagan o mapakyas sa ilang mga abilidad mahitungod sa mas na abanse na teknolohiya. Pero ang pagtukod og nasud mangilabot og teritoryong kamandoan na mahubo nga pagimposar og pinili-on na espasyo diin adunay daghang klaseng rehiyon na pwede gamitun gawas sa paghunahuna gamit ang katilingban o kultura tingali sa pagsabot og mga nasudnong lawak tungod ang makanunayon tipo sa lawak, sato lang, walay katinuoran.

[Steven L. Spiegel, “Traditional Space vs. Cyberspace: The Changing Role of Geography in Current International Politics,” Geopolitics 5(3), 2000: 121-5; Stanley D. Brunn, “Towards an Understanding of the Geopolitics of Cyberspace: Learning, Re-Learning, and Un-Learning,” Geopolitics 5(3), 2000: 146-8; Response from Steven L. Spiegel, Geopolitics 5(3), 2000 150-2; John O’Loughlin, “Geography as Space and Geography as Place: The Divide Between Political Science and Political Geography Continues,” Geopolitics 5(3), 2000): 130-4]

18. Ang mga dagitabyan ug alamdagan sa komunikasyon kasagaran isaylob sa mga proseso sa transpormasyong pulitikal, ekonomikal, ug sosyal. Tinuod, ang mga teknolohista para sa geopolitika, mga tagapagalamdag sa nasudnong pagpamalakaw, misulay og tukod og mga pulitikal na balor dili ra didto mismo sa disenyo sa mga teknolohiya ug ang iyang gamit, apan lakip pud sa iyang organisasyonal na mga relasyon ug konstruksyon ini. Matud sa mga teknolohistang geopolitikal, ang systemang saybernetiko na gitukoy dinhi motabang sa kagamhanan na mohimo og pas-pas ug inpormado na pagdesisyon aron makapridiktar sa umaabot na ekonomiya ug uban pa, aron usab makalikay og mga krisis. Kining mga kapabilidad motabang sa gubyerno na mokupot sa kahitas-ang panlantaw sa ekonomiya aron makadaog sa kasangkaan sa produksyon ug konsumpsyon. Samtang, ang mga yunit ug yutang-sakop na dili makabuhat og maayo dili mopakita og mahimong permerong angkit.

Ang miaging kauswagan sa unsay gitawag na teknokrasya sukad kay sapak sab sa unsay gitukib diri, busa maingon nato susama sa postulasyon sa kanhing kalihokan na ang saybernetikong soberantiya, tuod, ang metodolohiya sa determinasyon sa unsay labing mas mahimo. Nangilabot ang tanan sa masukod na pungksyonal na operasyon sa makrokosmong sosiyedad. Wala niya giyugyogan ang kausaban apan gipangadaman nuon kaniya. Susama sa mga teknokrato, ang politikong geograpo mo-aprimar o padason sa kamatuoran na kasagaran ang teknikal na kauswagan o paglambo mas arang kaysa sa laing klase na kasulbaran lang. Ang pamaladongan nato kay ang mga problema sa geopolitika kay teknikal, siyentipiko, ug inhenyeriya og panulagway samot na kon sakop sa saybernetikong natad.

[Eden Medina, Cybernetic Revolutionaries: Technology and Politics in Allende's Chile (2011), 212-213; Manuel Castells, “Informationalism and the Network Society,” ed. Pekka Himanen, The Hacker Ethic (2002), 169]; Howard Scott, Introduction to Technocracy (1933), Part 3; “The Technocrat,” 3(4), 1937: 3; Sean F. Johnston, “Technological Parables and Iconic Illustrations: American Technocracy and the Rhetoric of Technological Fix,” History and Technology 33(2), 2017: 199]

19. Puno sa tanan klasen aktibidad, ang lahing banata sa dagitwanan na kinanglan aron matago ang mga lihok na makalingkawas sa gahing kupot sa Estado giingon nga supak sa panlupig na salabutan sa kagamhanan. Walay mga ngalan, kining mga panid sa dagitpukot adunay kaugalingon mga dagipok (cybergroup) na lunggaan sa kaugmaong heograpiya. Anaa’y mga dagiok na ang saybernetikong balayan kay gigambalayan og etikong komunidad na kamatang sa pagpahamudlay o kalulinghayaw. Angay sabton na ang mga dagipok sa dagitpukot mipalambo gumikan sa mga managsalong kagustohan. Sila mobawi og mga kaalam sa kinabuhi o alambuhi diin makakuha og kagawasan ang teknolohiya og heograpiya. Ang mga kagamhanan nisugod na og pagailhon sa pampublikong pamalakaw sa mahimong katigayonan bahin ini na transpormasyon. Tungod sa bag-o na kalambuan matud sa maong mga transpormasyon, ang pulitikal, ekonomikal, o kultural mahitabong magkahiusa sa unsay pud matawag natong personal o sanuod sa tawhanong kinabuhi.

Ang mga hulmahan o sukdanan sa birtwal na kinabuhi tin-aw kaayo aron madibuhoan. Pwede na ang tibuok kinabuhi ma kudlisan, pero dili kani nagpasabot na tanan pwede mahibal-an. Apan hinuon, ang tinuod kay kita makahimo na og aninaw-an sa kinatibuk-ang dagitwanan. Ang mga kartograpikong gahum nagalibot sa saybernetikong lawakan, ug busa kinatawhan kinabuhi, kay usab ang pwersa na mopugos og inandan sa pulitika, alamdag, bundaya sa kining mga komunidad sa etika. Ang matawag natong cyberpower, susama usa ka paradigmatikong klase sa biopower isip porma sa gahum na modumala mismo sa paagi kinabuhi, kay ang motukod og tigbalayon dinhi sa dagitwanan ang mga estruktura sa kultura og pulitika niini. Buot ingnon, ang gitay-an og pusta diri kay ang matang sa gahum na moepekto sa produksyon sa panginabuhi-an mismo. Ang kaamgohan sa kontemporaryong saybernetikong soberantiya ang pagkatawo sa sunod na lakang sa maong gahum. Dili ka piyungan gihapon na tan-awon ang kapitalistang produksyon sa kinabuhi. Siguardong posible ang syntetikong kinabuhi kung produkto kini sa anaswagan sa teknokratiko ug burokratikong kontrolar.

[Fivos Papadimitriou, “A Geography of ‘Notopia’ Hackers et al. Hacktivism, Urban Cyber-groups/Cyber-cultures and Digital Social Movements,” City 10(3): 2006: 318, 326; Pekka Himanen, The Hacker Ethic, 150; Tim Jordan, Cyberpower: The Culture of and Politics of Cyberspace and the Internet (1999), 3, 208; Antonio Negri, Michael Hardt, Empire (2000), 23, 80; James R. Beninger, The Control Revolution: Technological and Economic Origins of the Information Society (1986), 104]

20. Karon, ang dagitabyan pinulongan (programming language), palahudyatan, o kodo (code) kay matawag balaud; ang dagitwanan gipamahalaan sa dagitabyan hudyat. Ug ang pinulongan kamandoan kanunayon mousab. Gikudlit na daan sa dagitwanan ang iyang balaud aron ang linihokan ini silbi automatiko. Ang regulasyon sa dagitwanan ang iyang kadumalaan sa dagitabyang pinulongan kudlit. Kung mahimong susama sa balaud ang dagitabyan pinulongan, mosunod na kinahanglan ang mga tagpamalaud nga mogakos og bag-ong klase sa pagpamalaud nunot niini. Tungod kahibalo ta na ang kabalaud-an mahitabo ra kon adunay katilingbanong kagustohan na maasdang, ang mga linya sa dagitwanan mahigayon og ladga kun usab adunay interes na malunsad. Ang mga tigsinulat sa dagitwanang pinulongan nagkasamot og himong mga tagapamalaud pud sama sa mga tagapamalakaw og palisiya. Ilang gitakda ang kinaiya sa lawak, busa sila usab nagatubag sa ehersisyo sulod ani maong lawaka.

“Code is an efficient means of regulation. But its perfection makes it something different. One obeys these laws as code not because one should; one obeys these laws as code because one can do nothing else.”

Ang usa motuman og ubay sa dagitwanan ug ang iyang hudyat tungod wala kanay mabuhat kundi sundon siya. Ang kodo, merkado, balaud, ug manulungkad dungan mopamahala sa dagitwanan pareha sa pagsabot na ang arkitektura moporma sa yutaang lawak. Apan ang gipamalandong diri kay ang dagitwanan baylo ang mopamahala sa kodo, merkado, balaud, ug uban pa, aron sila makapamahala og laing pamaagi. Busa, ang kagamhanan mismo, gipamaagi sa dagitwanan, ang modumala sa regulabilidad mismo sa tanan mga lawak labi na sa sistemang legal. Bahin ana, aduna dugang ang mga legal na instrumento lakip sa sagubang sa dagitwanan. Alangan, kini molambo og maayo satong pagsabot sa unsay saldag sakop sulod sa kawanangan niya.

Ang legibilidad sa sosiyedad moandam og mga dagkong inheneryong sosyal na mopagtupong sa makatilingbanon yutaan. Legibilidad ang unang problema para sa mga Estado ug ang legibilidad sa birtwal na lawak ang sunod. Mahulog na dagitwanan arkitektoniko sa tanan klase sa pag-areglo. Ang kodo mismo murag usa ka soberanya sa iyang kaugalingon lawak na makigkumpetensya sa lain lawak ug ilang mga regulatoryong gahum. Ang dagitabyang pinulongan sa dagitpukot, nga undayon ginabuhat sa daghang mga tawo, dili ra ang bakgrawon na kondisyon sa mga balaud apan hinuon siya ang motukod sa unsaon ang balaud mismo og lihok. Pero ugaling di nato damhon na ang mga kagamhanan husay sa katakos inig abot sa pagdumala sa saybernetikong lawak dinhi. Lagmit ang kaugmaon sa regulatoryong sukaranan sa dagitwanan kay diin ang estado mosturya sa mga tigpamalagda sa kodo unsaon og arkitekto ang ilang palahudyat aron matigmaan ang gobyernadong panag-ingnan sakop ini. Sa paghisgut, labing angay ikonsiderar usab ang pulitika sa arkitektura bahin anhi. Atong sumadahon, dunay diinilang katuyoan ang kapitalistang katigayonan ug ang mga nagkadaiyang kanasuranon mopahimulos ani matud sa iyang mga katapusan ug ang dagitwanan ang pihong konsentidor niining kausaban.

[Lawrence Lessig, Code (2006), 79, 293; “The Zones of Cyberspace,” Stanford Law Review 48, 1996: 1408; The Laws of Cyberspace (1998), pp. 11-13; “Open Code and Open Societies: Values of Internet Governance,” Chicago-Kent Law Review 74, 1999: 104; James C. Scott, Seeing Like a State: How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed (1998), 4-5; “The Limits in Open Code: Regulatory Standards and the Future of the Net,” Berkeley Technology Law Journal14(2), 1999: 764]

21. Unsa sa pamatuo ang gipamusta sa soberantiya, saybernetiko o tradisyonal man, kay ang problema bahin sa meteryal ug pulitikal na automatisasyon niya isip ang kinauyokan sa estadong aparto. Ang Estado, balikon nato, usa ka ginamang makinerya — igwalis ang inahan sa tanan makina — maskin na kun ang mikonstitwar kaniya kanunayon kay mga unod na lawas sa katawhan. Ang tagohala o mysteryo sa soberantiya masulbad sa pangutana kabahin sa iyang materyal: diin asa gikan gama ang pulitikong lawas sa Estado. Hinuon karon ang iyang materyal, kintahay, birtwal. Mas lapad og magagahum pa kaysas ordinaryo. Tungod ang iyang trabaho ug katuyoan kay maghagurong og himo og pulitikal na lawas gawas sa tawhanong taglawas para sa mga mas pormalizado, baghod, ug teknikado.

Sama sa globalisasyon, ang mga talinis og panan-aw ninyo makaingon na walay mipamatud nga ang kahibugat-on sa kalibutanong impluwensya moresulta sa pag-atras sa Estado. Hinuon ang globalisasyon, sama rasab sa dagitwanan, produkto sa mga kanasuranong kagamhanan og dili ingon mismo na supak niya. Gani, kunsabo siya imbis biktima sa globalisasyon ning Estadoha. Ang kakuwangan og lokalidad aning birtwal na lawak di ingon nga mokunhod derestso sa ambisyon sa mga gobyerno. Ang pamulitika ania nila kay ang ilang antagonismo sa mga lawak sapok sa dagitwanan. Uyon ani, pamalandonga na ang lawawknong apropriasyon (Landnahme) ang organikong konstituwente sa tanan balaud sa sulod og sa gawas sa usa ka nasud. Lakip ini ang konsiderasyon sa pagpanagiya og lawak nadto sa dagitwanan. Apan ang panagway sa pagsuwambi og panagiya karon, susama sa globalisasyon, kay ang propensidad alang sa ekonomiko diin siya maengganyo tungod mao kini ang hinusang pamaagi siya makaalagad tingali sa iyang taglawas. Buot ipasabot, ang tinuod na pagsulay sa soberantiya kay bahin sa ginansya.

[Grégoire Chamayou, A Theory of the Drone trans. Janet Lloyd (2013), 218-221; Jean-François Bayart, Global Subjects: A Political Critique of Globalization trans. Andrew Brown (2007), 34; Peer Schouten, “Jean-François Bayart on Globalization, Subjectification, and the Historicity of State Formation,” Theory Talks 47, 2012: [Online]; Carl Schmitt, The Nomos of the Earth trans. G.L. Ulmen (2006), 45; Fernand Braudel, Civilization and Capitalism, 15th-18th Century, Volume III (1984), 51]

22. Ang pagka-rebolusyonaryo sa maong lawak gumikan sa iyang pagpahigayon og panas sa kaugmaon sa saybernetikong kapunawpunawan. Hinumdumi, ang dagitwanan topolohiya. Gipakapinan kini sa salabutan na ang gina kontinuwar nga kapitalismo ang mohatag niining kaugmaon sa kasamtangan diin ang katigayonang pormalidad sa kapitalisasyon na kumbaga ang naturang kasaysayanong kamaturoan. Busa, adunay identidad sa katapusan ang kapitalismo ug ang gitawag natong artipisayal na intelihensya. Ang dagitwanan, sama sa kapitalismo, dili imbensyon sa tawo apan usa ka makatakod na saybernetiko na mikatag sa tawhanong espasyo. Sa maong panlantaw, mahikapan ang pamalandong diin ang saybernetikong soberantiya ang tekonomikong singularidad. Ang dagitwanan laberinto. Iyang tibuok trabaho kibali kay ang paghimong yano ug dinali ang tanan matang sa pagtigayon. Ang dagitwanan makabuhat og butang na wala pa masabtan.

Ang analisis sa kapitalismo mahimong pagtukib sa saybernetikong pidbak. Mabahandi-on ang metapisika sa Estado kon siya usa ka indispensableng nodo o sentro sa teknolohiko og ekonomikong pidbak na makiglig-onon sa iyang kaugalingon. Kabaskog niya tinguhaon ang labing mas dakong paglapad sa pormulasyon sa kapital. Gipahayag ini alangan ang pagkagumon sa kagamhanan ang teknolohikal og ekonomikal na pagdulong. Pareho ra sa uban klaseng systema, ang teknolohikal na estaduhan mopunit ra og buylo kon siya motunol og ikasukling enbayromento alang sa ubang systema sa teknolohiya. Ang Estado dugtong padayon sa iyang mga hinimo. Usa ka seguradong planetaryong panghitaboan ang sunod na patag sa kapitalismo sa dagitwanan ug dili ra symptomas sa gunguni sa tawo. Ang espesyal na panganglitan maong pidbak kay matukib adto sa nasudnong ekonomiya.

[Nick Land, “Teleoplexy: Notes on Acceleration,” (2014) #Accelerate: The Accelerationist Reader eds. Robin Mackay, Armen Avanessian (2014), 514; “The Teleological Identity of Capitalism and Artificial Intelligence,” transcript by Jason Adams (2014); Sadie Plant, Nick Land, “Cyberpositive,” (1994) #Accelerate, 308; Nicholas Negroponte, “Being Local,” WIRED 4, 1996: [Online]; Justin Murphy, “Ideology, Intelligence, and Capital: An Interview with Nick Land,” Vast Abrupt 2018: [Online]; Park Macdougald, Accelerationism, Left and Right (2016), [Online]; Reza Negarestani, Cyclonopedia: Complicity with Anonymous Materials (2008), 27]

23.

"The concept of money is not rigorously delimitable. For essential reasons, it has never been captured by a definite idea. We still do not know what money can do…Money thinks. In fact, it out-thinks us."

Na ang ekonomiya adunay pidbak masabtan ug kon posible ang tibuok hinisgutan mapanulun-an sa saybernetikong pagkontrolar ug dili ra ipanaghap. Apan ang gipangitaan og kasulbaran mahitungod sa paglunsad sa saybernetikong soberantiya kay ang problema sa pag-utilizar sa kahibalo-an. Dili ikalinguglingog na kini ekonomikal na problema. Ang mekanismo dinhi kabahin sa pagtugyan sa mga kagamhanan aron makapahimutang sila og mas daghang kahibalo-an kaysa sa unsay pwede unta mahimo. Tungod niana, ang problema maingon gayod na pormasyon sa kompetisyon, isip ang timayod na makakuha, na mangilabot og kanunayng kausaban sa datos nadto pagsaliyab og impormasyon na maong kinaiya ultimo sa problema. Alangan naman usab na ang aboton ani way panahon kon wala ang kaalam sa linihokan sa kapital samtang siya adunay kaugalingon parte na moepekto og mga motibo o pinili-ay isip usa sa mga operatibong kasab-oy sa sitwasyong umaabot. Busa, walay kaugmaon na pwede mabuklad og tagna, lakip bahin sa masulbaran para sa saybernetiko, kon ang soberantiya walay alamag sa mga panghitabo sa kapital mismo. Matud ana, pinaka hinungdanong bahin sa ekonomiya kay ang produksyon sa intelihensya.

Ang problema sa pag-utilizar sa kahibalo-an ang nag-unang pulitikal na problema sa katawhan ug kani kabahin sa pagkombinar sa katuhay, hustisya, og kagawasan. Busa, sumala sa paghisgot — ekonomiya, balaud, ug alamdagan. Ang kaalam na mapreserba kay kana sila na mapamatud-ang probitwaso o masilbihan tungod sukip kini sa dagan sa atong mga institusyon mismo, o busa mga balor sa gubernasya, isip systema sa mga tuntunin labaw pa sa bisan kinsang alimpatakan ra ang makaamgo. Ang saybernetikong soberantiya tahirig nadto sa dili kaayong siguardo na kaugmaon nunot ug alang sa ekspektasyon sa kapital mismo nga motugon og kapanahong mas dakong bunga. Sa maong pamaagi, mobalik rasab kita sa salabutan kung hano kini trabaho sa Estado. Ang Estado ang motudlo sa obhektibong sukdonon sa ekspektasyon sa kapital.

[Nick Land, Crypto-Current: Bitcoin and Philosophy 1.0, [Online], §§0.511, 0.531; Stafford Beer, Cybernetics and Management (1959), 35; Friedrich A. Hayek, “The Use of Knowledge in Society,” The American Economic Review 35(4), 1945: 520; “The Meaning of Competition,” Individualism and Economic Order (1948), 106; New Studies in Philosophy, Politics, Economics and the History of Ideas (1978), 41; John Maynard Keynes, “On the Theory of a Monetary Economy,” Nebraska Journal of Economics and Business 2(2), 1963: 7-9; “Liberalism and Labour,” Essays in Persuasion (1963), 344; The General Theory of Employment, Interest, and Money (ed. 2018), 119; ATreatise on Money: The Pure Theory of Money (ed. 2010), 10]

24. Hina-ot nga rebolusyonaryo ang teknolohiya. Na ang mga alamdagan dili niyutral. Na ang kagamhanan adunay tungkulin sa elektronikong prontera. Ang impormasyon ganahan mapanalipodan. Ug hina-ot ang pagsabot sa linihokan sa kalibutanong teknolohiya ang nag-unang panginahanglanon para kanato. Kini uban sa mga prinsipyo na hinulam gikan sa teknorealismo kay matuki-an na para satong gituohang politikong geograpo ngadto sa saybernetikong soberantiya tungod sa iyang kasigdanihan sa hinisgutan.

Ang kadaghanan sa alamdaganan mopakusog ug makapapaspas sa imbensyon og uban ka mga teknolohiya. Ginahanglanon ang pagdugang sa taglawas sa maong dagitwanong lawak nga silbi ikasukli alang sa ubang lain systema pud sa teknolohiya diin siya kinahanglan busa hano ganahan siya panalipdan. Dili kanila sila sayon na matungha lang. Ang mga mopakita sulod sa saybernetikong lawak anaa’y rason sa paggawas ug kini sumala sa mga systemang nagalungtad na daan didto sa saybernetikong lawak busa kon hano ang pagsabot sa kalibutanong teknolohiya ang nag-una para nato.

Ang mga pakabili matawo ra gumikan sa maong mga systema diin kini gitukod og tugyan. Susama sa gihisgut sa mga teknorealista, wala kini gihatag sa mga puwersa sa merkado lang. Ang kagamhanan usab ang mohiusa og paapil niining mga system sa teknolohiya o kanhing mga balor sulod sa saybernetikong banwaan busa hanong di siya niyutral. Matud sa maong panlantaw, ang alamdagan mismo sumpay sa mga pagliyok didto sa kasaysayan busa ang iyang pagka-rebolusyonaryo. Moestratipikar ni ang kagamhanan og lawak tungod ang minandoan niya sa dagitwanon dili lahi daan sa minandoan niya sa yuta. Walay katarongan ang dili sigo o kulang na reglamento nunot sa mga butang sa saybernetikong natad busa ang tungkulin kaniya.

[David Bennahum et. al., Technorealism Overview and Statement of Principles (1998) [Online]; Neville Holmes, “Revising the Principles of Technorealism,” Computer 36(1) , 2003: 127-128; Pramod K. Nayar, Virtual Worlds: Culture and Politics in the Age of Cybertechnology (2004), 90; Joshua Dautoff and Alicia Roca, “Technology: An Evil Empire?” Bay Area Tech Reports, [Online]; Kevin Kelly, What Technology Wants (2010), 12, 179; Hüseyin Tolu, “Rethinking Techno-Social Interaction(s) through the Lens of Technorealists,” Journal of Humanity and Society (Insan & Toplum) 9(4), 2019: 49-50; H.V. Tiwary, “Techno-Realism,” Journal of Engineering, Science and Management Education 2, 2010: pp. 4-8]

25. Ang pagsusi sa pakighalubilo taliwala sa mga alamdagan ug sa politikong geograpiya motugot kanato og tag-an sa todang pagsulong sa kapunawpunawan kabahin sa paamagi diin ang mga nasud makipaglambigit sa umaabot. Duna siyay kaugmaon imbis na kinaiyahan. Ang dynamiya kung asa ang kanasuranong paginindigay o gani ang pagkigbuligay mismo ang ginatranspormar sa kasamtangang na kini matino didto sa paguswag sa Estado, kalibutanong organisasyon, o sa mga pribadong kumpanya. Ang dagitabyang hegemoniya adunay bentaha sa segurohong paglabni sa mga nasudnong uyokang kagustohan. Mapahigayon kini og abilidad na makalikay sa kontrang kapababilidad sa uban nasud ug mobanlas sa maong kabtangan o sa kahimutangan na dagitabyang soberantiya mokonsolidar sa domestikong stabilidad. Lumbaanay kini batok sa takna sa kasamtangan na siya mosaliyab sa iyang kaugalingon ug samtang malantawan na makasagabal ang kakulangan sa maong kahimtang.

Tingali walay mas maganansiyahon para sa dagitwanong hegemoniya kaysa sa limbuyokong alyansa sa kapitalismo ug sa siyensya. Buot ipasabot, ang orden sa siyentipiko mahimong ordeng ekonomikal sab. Tungod ani masayran sa politikong geograpo kung hano lisod makapangita og kagawasan sa paghisugt sa kapital o sa politikong talan-awan nga amuma kaniya. Ang saybernetikong soberantiya ang imprastrukturang tagapanaghan bali usa ka galamiton na modakop sa kapital sulod sakop sa banwaang konsentrasyon nga mahinungdanon ilalom sa panan-aw sa mga tagapagpamatakaran o pamalaud. Sa pagkakaron, ang gipangasoy diri gituyo ug angay buot hunahunaon nga halata og tataw. Molimbasog og mas dakong impluwensya ang kapital kaysa sa uban substansyal kuno nga entidad. Ang pagkabuhi sa kapital morehistro ra sa dalom na lawakan sa geopolitikal. Tungod kini ang pinaka mahinungdanon na saybernetikong proseso, dalyang gilumos ang dagitwanan sa lihok sa kapital ang tanan tinubdan sa tradisyunal na gahum. Pagsud-ong rasab ini, ang nakapahimong makatalagsaon sa maong saybernetikong gahum ngadto sa heyograpiya kay ang iyang direkta ug indirektang impluwensya sa tanan klase sa mga puwersa.

[Matthew Bey, “Between Geopolitics and Technology,” RANE World View, 2016: [Online]; Stephen R. Nagy, “Geotechnology Meets Geopolitics,” World Commerce Review, 2018: [Online]; Reza Negarestani, “Drafting the Inhuman: Conjectures on Capitalism and Organic Necrocracy,” The Speculative Turn: Continental Materialism and Realism eds. Levi Bryant, Nick Srnicek, Graham Harman (2011), 185; Mark Fisher, The Weird and the Eerie (2016), 11; John B. Sheldon, “Geopolitics and Cyber Power: Why Geography Still Matters,” American Foreign Policy Interests: The Journal of the National Committee on American Foreign Policy 36(5), 2014: 291-2]

26. Gisugat kita, sato pa, og usa ka tilimad-on na mahitabo bisan asa og nagkadungan. Ang kalibutanong risgo kay impunto ang estratehikong pagkataas ngadto sa umaabot nga mga hinagibang systema elektroniko. Manubagon ang saybernetikong soberantiya susama sa tanan teknolohiya na modugang sa abilidad sa mga nasud na mo padaghan og mga kalikopan sa pakabili tungod mohatag kini og kahulugan sa nasudnong autonomiya alang sa kaugmaon. Dili siya tubag sa pangutana kon makapalipay ba kini para sa labing daghan, apan hinuon na kini ang dili ikalikayan na salangputanan ra sa epekto sa mga kalambuan sa pagkakaron. Ang pangutana mahitungod sa soberantiyang saybernetiko haduol tingali sa pangutana sa pagsugod og lumbanay o paginindigay para sa intelihensyang artipisyal taliwa sa mga kanasuran. Moresulta kini og mga kognitibong labing makagagahom taliwa kanila nga dili ikadawat sa uban lain. Isip ang kinagamhanon, ang maong nasud na makadaog sa intelihensyang artipisyal kuno kay dunay abilidad na ipatuman ang pinili na mga lugdangan sa kalibutan matud sa iyang gusto.

Sama sa AI, ang panghitabo sa saybermetikong soberantiya gawas satong kumpletong pagdumala. Kon mahimo na mapamati sa usa ka partido nga ang kalambuan sa AI adunay estratehikong paghitass, deretso kini mahulog na kritikal na bahin sa ilang kanasudnong kapangulohan. Ang internasyonal na katilingban adunay labing dakong dangatan sa responsibilidad sa seguridad bahin sa kapabilidad sa mga systemang AI Pareho ra sa AI, duna sab kalagmitan nga ang maong systema sa mga saybernetikong proseso moligis gawas satong pagkontrolar. Kung sugdan na og husto ang proyekto sa soberantiya dili na siya mapalung. Tua rana sa panahon kon kanus-a masabotan sa mga Estado nga himoong kinaunahang konsiderasyon ang ilang estratehikong kahitaas-an ngadto sa lawaknong saybernetiko aron igangkap ang abiso sa lohika sa seguridad. Pahibaluon lang nato na ang proyekto sa intelihensyang artipisyal, isip pilosopikal na panulatan, dili panudlo sa unsay unta gyod dapat para sa Estado kundi hinoon kon unsaon ra kini pwede maamgo og himatngon.

“Als philosophische Schrift…die Belehrung, die in ihr liegen kann,kann nicht darauf gehen, den Staat zu belehren, wie er sein soll, sondern vielmehr, wie er…erkannt werden soll.”

[Paul Virilio, The Information Bomb trans. Chris Turner (2000), 134; David Roden, Posthuman Life: Philosophy at the Edge of the Human (2015), 191; Tegmark, Life 3.0: Being Human in the Age of Artificial Intelligence, 334; Bostrom, Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies, 91-104; Martin R. Ford eds., Architects of Intelligence: The Truth About AI from the People Building It (2018), 65-6; G.W.F. Hegel, Grundlinien der Philosophie des Rechts (1820), Vorrede]

27. Lisud og pangita og alterantibo sa kakaplagan sa kamaturoan nga ang gipadulngan sa alamdagan pagkakaron kay ang pagkahimong dagitabyan sa katilingban. Ang dula sa dagitwanang soberantiya kay ang pinakamainam ug dili mahitungod og lain. Masayran usab nato ang pormulasyon sa pagkadagitabyan nga kung walay teknolohiya walay bahandi ug walay bahandi kon walay teknolohiya. Gipahayag ini ang paagi diin ang mga konsepto mapadayag sa materyalidad og adunay malungtarong salangput. Sa pagpalig-on sa alamdagan, gitaguyod usab ang kamatuoran ug ang pagkatinuod niini madugangan lang sa kadugayan tungod ang konsolidasyon sa teknolohiya mangilabot og maayo sa dagitabyang ginsakopan o soberantiya.

Gipataguyod na ang balor sa dagitwanang soberantiya kay ang malasadong niyang pagpanlantaw sa kaugmaon. Busa, ang prinsipyo sa soberantiya nga gibutyag diri kay ang unibersal na pagsulisitod sa mga Estado og mga talagsaon na mga buluhatan o kalagdaan alang sa alamdagan nga sa kinatibuok-an mokonstituwar mismo sa unsay inklusibo matawag na lawak sa saybernetiko na adunay katungod na angkonon. Buot ipasabot, ang mga nihit na partikularidad sa dagitwanan dumalayon kada higayon sa ilang paglungtad, apan ang aplikasyon sa kagamhanang kalihokan ngadto kaniya kanunayon gihapon bisan na kon ang mga pangulohan atol ini nagkadaiya.

Bahin ani, ang herarkiya taliwa sa mga Estado, ilalom sa kapitalistang kalibutanong systema, makigsumpaki sukad sa mga uniberalismo nunot kanila. Makita dinhi ang pagdangop sa mga soberantiya ngadto sa kultura aron mahatagan og katarangongan ang ilang ehersisyo sa dagitabyang natad. Sato pa, nga himuong lehitimo ang mga prinsipyo sa kausaban sa gubernasya gamit ang elemento sa kultura. Mahimong sumpay sa politikong lehitimasya ang pagkatinuod sa pagdumala sa iyang lalawigang saybernetiko. Gani, ang pagalatiman sa dagitwananan lakip sa politikal na buluhatonon sa pagkamatarong diin asa tuod tanan tingali nagatuyok.

[Monnin, Haplin, “Toward a Philosophy of the Web,” 365; Lyotard, The Postmodern Condition, 44-7; Gary P. Corn, Robert Taylor, “Sovereignty in the Age of Cyber,” AJIL Unbound 111, 2017: 209-210; Immanuel Wallerstein, Geopolitics and Geoculture: Essays on the Changing World-System (1992), 175-6; Rainer Forst, Justification and Critique: Towards a Critical Theory of Politics trans. Ciaran Cronin (2013), 3]

28. Gawas sa kaabtikan ang lawak tingali walay kinabuhi. Ang kalisang hinuon ani mahatungod sa mga nasudnon puwersa na mogukod sa ilang kaugalingon kagustohan kay ang kaamgohan sa pagbalaud sa kalihokan nga ang kinaunang katuyoan sa paghimo og puwersa sa kasaysayan na makalumba og dayon sa kapanahonan samtang dili pa kini mababagan sa kabubut-on sa bisan kinsa. Ang kalisang sa kapaspasan mopangita og paagi na mopanimbang aron buhion ang mga kalagsik sa kasaysayan. Ang kalisang o peligro alangan na gitukoy dinhi kay ang saybernetiko. Wala kitay paggapos sa kalisang gawas nalang sa belosidad nga mapabuylohan gumikan sa kalamdagan. Karon, aduna ra’y balanse sa peligro ug kini usa ka generatibong prinsipyo na labing mahipuslanan sa dagitabyang kagamhanan tungod anaa’y ritmo sa kapaspasan nga modala og katapusan sa geograpiya.

“Important new machines do more than suggest or compel changes in other machines — they suggest novel solutions to social, philosophical, even personal problems. They alter man’s total intellectual environment–the way he thinks and looks at the world.”

Mao kini ang trabaho sa bag-ong soberantiya isip katibuok-an enbayromento sa saybernetikong espasyo. Gikan sa makinarya ang tibuok kalibutan mismo ang mobaliwang. Ang utokang pagproseso sa mga kasayoran nga gipanagsaan sa saybernetikong soberantiya kay kinahanglan molungtad ug kung anaa na kini dili na gayod siya mawala. Sa kupot sa mga kagamhanan, ang peligro sa maong kalambuan kay ang iyang kakugang. Maski ang takna o ang lawak ang modeterminar sa katulin o gani ang takna o lawak mahunahunaan ra isip katulin. Apan ang kaugmaon mopagdasdas sa pagkakaron og lain-laing kapaspasan. Ang kinabuhi sa gibatbat natong intelihensya kay ang iyang pagsakop sa mobilidad. Isayod na ang pangutana bahin sa tulinan apil sa lohika sa transpormasyon. Sa kamatuoran, ang konkista sa mobilidad o kalihokan isip tulinan kay ang intelihensya mismo. Klaro raman nga kita adunay dramatikong kasinati-an sa epekto sa kapaspasan sa pagpangulohan sa konemporaryong kalibutan.

[Paul Virilio, Speed and Politics trans. Marc Polizzotti (2006), 70-78; Hannah Arendt, “Ideology and Terror: A Novel Form of Government,” The Review of Politics 15(3), 1953: 310; Paul Virilio, The Administration of Fear trans. Ames Hodges (2012), 21, John D. Barrow, Frank J. Tipler, The Anthropic Cosmological Principle (1986), 23, Alvin Toffler, Future Shock (1970), 29, Bernard Stiegler, Technics and Time: The Fault of Epimetheus Vol.1 trans. Richard Beardsworth and George Collins (1998), 17, 64, 146]

29.

“[T]here is still no substance to cyberspace, nothing you can handle, it has a strange kind of physicality now. It makes good sense today to talk of cyberspace as a place all its own.”

Ang kapitalismo migama og abstraktong espasyo nga moaninag sa nasudnon ug kanasudnong matang na modepende sa dakong pamukot sa mga sentro sa kalihokan sa kwarta aron himuon na ang lawak mismo mipasaka sa kapitalistang modo. Apan ang Estado mismo ang mangulo aning integrasyon. Maingon na ang Estado ang lawaknon tratamento ug interbensyon sa mga saybernetikong pamukot aron molungtad ang mga relasyon sa lawak karon. Busa, ang lawak para sa Estado maoy nahimo niyang primerong instrumentong pulitikal. Otro nato ingnon nga ang politikong georapiya kabahin sa pagsakop sa lawak. Apan ang gipasabot na ana karon imbis sa teritoryal na pagkanap kay ang paglambisog sa relatibong episyente. Pero unsa gihubad sa pagkatuhay sa dagitwanan adunay dugang na kahulugan tungod wala kini’y ordinaryo na nangahulogan.

“But if cyberspace is the world, what is the world?”

Ang maong yutaan sa teknolohiya sa kaugmaon kay giporma sa intensibong kompetisyon tungod ang umaabot na takna kay huot ug bangis nga konestadong lugara. Kining kalibutan sa saybernetiko kay ang gitagad nga mga nakawala na mga proseso na mipadaghan sa kaugalingon. Busa, ang gitukib na positibong lakong na pidbak isip ang kinaunhang tema sa saybernetika. Ang uniberso niiini busa ang nagpadayon na mga pagtubo sa kasamtangan nga ang planeta ginahatag na sa kapitalistang kasiguradoan. Pasabot ani, aduna na’y geopolitikal na awtorisasyon ang saybernetikang automadong pagkatuhay ug ang tibuok trabaho sa Estado kay ang pagpanigurado sa iyang saybernetikong seguridad.

“[I]t is capitalist cyberspace that now has virtually unlimited access to us.”

[Bruce Sterling, The Hacker Crackdown (1992), 10-11; Mark Fisher, Flatline Constructs: Gothic Materialism and Cybernetic Theory-Fiction (1999), 140; Henri Lefebvre, State, Space, Word: Selected Essays ed. Neil Brenner, Stuart Elden (2009), 187, 212; H.J. MacKinder, “The Geographical Pivot of History,” The Geographical Journal 23(4), 1904: 422; Nick Land, Templexity: Disorder Loops through Shanghai Time (2014), §7.2, Fanged Noumena, 230; Jodie Dean, “Communicative Capitalism: This Is What Democracy Looks Like,” Communication and the Economy: History, Value and Agency, eds. Joshua S. Hanan and Mark Hayward (2013), 148]

30. Ang dagitwanang dominyo og ang iyang mga kalambigitang aktibidad sa gira kumplikado na enbayromento para atong i-matamata lang. Mas masilbihan ang kahulugan sa sayber na gubat kung kini mabatokon na lihok sa saybernetikong lawak na katumbas o mas hinungdanon pa kaysa sa pisikal na paglambisog. Ang bag-ong kasaligan sa dagitwanong systema para sa ekonomiko ug militar na kalihokan momugna og lain ka mga kadutlanan sa mga Estado na pwede mahimuslan sa mga dili Estado o sa laing Estado. Busa, ang pagsabot mismo sa unsay pwede mahimong hinagibang saybernetiko ang maoy moresulta sa pag-usab sa natad sa geopolitika. Apan gumikan ini ang kunohay gisulong na elektronikong gubat wala nay tradisyunal na obhektibo na masabtan kung gigamit siya isip kabilinggan ra batok sa sunod tingali nga mga kasumpakian. Sa kasamtangan, ang problem kay walay usa ka sinabotan kabahin sa unsay molangkob sa maong aktibidad.

Buot gipahayag ini na ang saybernetikong lawak o kalikopan mismo mipugong og agresibong lihok gikan sa kaaway. Ang hinibag-ong ideya niini kay ang motumaw na puwersa dili kinahanglan puniton kunohay apan palamabuon ra og hitabo sa iyang mga elemento lang. Sa pagkombinar og dumala sa tawo ug dagitabyan, makapalit og bag-ong punawpunawan sa pagkamamugnaon gamit ang pagtukod og mahangtodan na bentaha og sangonan sa mga alamdagang nga mobalda sa kasangka. Ang saybernetikong salabutan usa ka buluhatong operasyon na moabli og daghang kadangarang na mapahimusdan batok sa uban na wala pa nakahigayon og sugod niya. Kini makapahamtang og kaligbog o kakuwangan sa kasayoran na sa karong kahimtang susama ra sa maluyhanon. Mao nang giingon na ang kinaiya sa gubat kay ang kapaspasan.

兵之情主速,乘人之不及,由不虞之道,攻其所不戒也

[Georgia Wood, “Geopolitics and the Digital Domain: How Cyberspace Is Impacting International Security,” Independent Study Project (ISP) Collection, 2020: 7; Jean Baudrillard, The Gulf War Did Not Take Place trans. Paul Patton (1995), 84; Bryan Clark, Dan Patt, Harrison Schramm, Mosaic Warfare: Exploiting Artificial Intelligence and Autonomous Systems to Implement Decision-Centric Operations (2020), 62-3; Joseph S. Nye, Jr., “Controlling Cyber Security,” Project Syndicate, [Online]; “Cyber War and Peace,” Project Syndicate 2012, [Online]; Virgilio A.F. Almeida, Danilo Doneda, Jacqueline de Souza Abreu, “Cyberwarfare and Digital Governance,” IEEE Internet Computing 21(2), 2017: 68-9; Sun Tzu, 孫子兵法, 九地]

30.

“Die Philosophie endet im gegenwärtigen Zeitalter. Sie hat ihren Ort in der Wissenschaftlichkeit des gesellschaftlich handelnden Menschentums gefunden. Der Grundzug dieser Wissenschaftlichkeit aber ist ihr kybernetischer, d. h. technischer Charakter.”

Matud sa pagstruya abot diring punto, ang saybernetika ginaingon ang katapusan punto sa pilosopiya. Ang kinaiyahan sa siyensya sa pagkakaron apil na og husto sa ginsakopan sa kinaiya mismo sa modernong teknolohiya diin gipasailalom ang matawag saybernetiko nga karon nagkasamot ra og himo na unibersadong agham. Apan unsay pasabot ani? Ang kinaiya sa teknolohiya ang mohatag og sinugdanan labing una sa tanan og pagkaon alang sa paghunahuna. Gani, ang alamdagan mismo ang modemanda kanato na mohunahuna kaniya og lain pamaagi. Ang pangutana kabahin sa alamdagan ang pangutana sab sa namatikdan konstelasyon sa pagbutyag ug paglilong sa kinaiya mismo na pagbusikad sa kamaturoan diin apropriado sa iyang pagpakapalaran adto sa saybernetika. Impunto sa panan-aw sa siyensya, walay langyab sa kahibaloan na magpahitaas sa gastosan sa uban aron moepekto og pakigsuod sa kinaiya sa tanan-tanan. Kasiguradoan na kining panabotan ang kinapungkayan sa teknikal na karakteristiko sa libutanong panlantaw na mabililhon alang sa politikong geograpo sa kasamtangan na aduna pirmi kalambigitan ang pilosopiya sa mga pangutana na dangtan sa maong panan-aw isip ang sugpayong panarbaho sa kanhi bisan na kon ang alamdagan kunohay dili masulti na mosguot nga ang tawo makabuntog batok kaniya. Sa laktod na pagkaingon, ang katapusan sa pilosopiya kay ang iyang paglugmok bali og barog og abaga-abaga taliwa sa ubang mga siyensya tungod rasab sa makahimungawong sayberntiko. Matiwas ang pamilosopiya sa sayberntikong karakter, sa ato pa, ubos sa siyentipikong kadangarang. Saybertikang systema ang pag-abiyerto sa alamdagan. Ug katunga sa atong pulitika kay gitukod sa siyensya ug teknolohiya. Tuod ang tekno-siyentpikong aparto ang kalampusan sa metapisika. Ang katapusan niya ang higanteng puwersa sa kaalamdagan, dagitpukot, ug uban pa na mihagad og planetarisasyon o teknolohikal na globalisayon.

[Martin Heidegger, “Das Ende der Philosophie und die Aufgabe des Denkens,” Gesamtausgabe: Abteilung: Veröffentlichte Schriften 1910–1976 (2007), 72; What Is Called Thinking trans. J. Glenn Gray (1968), 22; “The Turning,” The Question Concerning Technology and Other Essays trans. William Lovitt (1977), 37; Bruno Latour, We Have Never Been Modern trans. Catherine Porter (1993), 144; Jean-François Lyotard, The Inhuman Reflections on Time trans. Geoffrey Bennington, Rachel Bowlby (1991), 69; Yui Huk, Recursivity and Contingency (2019), 223]

31. Sukwahi sa ordinaryong pagtuo, ang saybernetika dili lain na kadak-onan sa produksyon sa impormasyon o komunikasyon sulod sa birtwal na lawak, apan ang independenteng binuhatan sa mga aparto na milangkob sa kapitalistang proyekto sa kadugayan na ang kanhi usa ka pulitikal na programa. Matawag saybernetiko ang makaugalingon nga kalibutan sa mga aparato na hiusa sa kapitalistang proyekto samtang ang ulahi kay pulitikal na proyekto. Klaro na karon na ang saybernetika kay bag-ong alamdagan sa panggamhanan. Ang saybernetikong panghinuktok masulti na usa ka pulitikal na pangagpas ug opensibo na salabutan sa maong pamulitika. Ika-lantaw nasab nato nga alampat sa gira ang saybernetiko; usa ka makineryang panggubat.

“La cybernétique est la pensée policière de l’Empire, tout entière animée, historiquement et métaphysiquement, par une conception offensive du politique.”

Ang saybernetika dili ra usa ka aspeto sa kontemporaryong kinabuhi kundi ang sinugdanan sa pagabot sa bag-ong punto sa kapitalismo. Ang gitagoang pagsustento sa panagtingob niini kay ang akselerasyon sa sirkulasyon hangtod sa takna na ang mga politikong lugar mahimo usab na ekonomiko ug ang mosunod na kinatumyang konsiderasayon alang sa seguridad. Bira sa iyang dynamiya, mahitabo na ang sayberntikong kapitalismo karon mopadaghan sa mga lawak sa responsibilidad sa mga Eastado lakip sa komputerisasyon sa tibuok nasud. Busa, kada krisis ilalom sa sayberntikong kapitalismo mahulog rang sinyales para sa pagsanib sa maong mga aparato. Ug mopuli ang pagtuon sa mga teknolohikal na mekanismo ang mga disiplinaryong tarokan sa pagsukip sa kasiguradoan na ang matag sosyiedad mokoresponde sa iyang kaugalingong tipo na makina. Atong rang ihatag ang kalibutan ug ang kapitalismo og dungan. Busa, ang kapitalismo kay estriktong di mabuwagan sa hustong pagpamilosopiya. Ginahatag sa alamdagan, ang espiritu sa kapitalismo — maong dautang infinidad ug ang way katapusang trabaho sa dumalayong paglambo — anaa na sukad wala pa ang kapitalistang kahamtangan. Samtang kining kapitalistang ekonomiya sa karong adlawa labing halapad na kalibutanon na mopugos sa mga kanasuran sulod sa systema sa merkadong katigayonan aron mokonporma usab sa kapitalistang kalagdaan sa unsay buluhaton. Ang Estado molargo didto sa palisiyang kapital; ang saybernetikong soberantiya, ang padulngan sa geopolitika, ang integradong konsentrasyon sa teritoryo sa kapital.

[Tiqqun, The Cybernetic Hypothesis trans. Robert Hurley (2020), 22-4, 65, 74, Tiqqun, L’hypothèse cybernétique (2001), 31; Gilles Deleuze, “Postscript on the Societies of Control,” October 59, 1992: 6-7; Paul Buckerman, “On Socialist Cybernetics, Accelerationist Dreams, and Tiqqun’s Nightmares,” Institute of Network Cultures, 2016: [Online]; Ray Brassier, Alien Theory: The Decline of Materialism in the Name of Matter Ph.Diss., (2001), 427-30; Max Weber, The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism trans. Talcott Parsons (1930), 20; Nick Land, The Thirst for Annihilation (1992), 3]

32. Puhunain sa soberantiya ang territoryo ug sakaon kini isip ang kinalabwang problema sa pangulohan. Ilalom sa geopolitika, ang tinanang problema sa dagitwanan matukib isip problema sab sa seguridad. Bahin ana, ang kalihokan sa seguridad miplano sa mga suhil na pangitabo sa territoryo sakop sa usa ka transpormableng tigbalayon. Ang seguridad, busa, manglabot og organisasyon sa pagtugyan sa paglambo og mga butang na sabton isip dili kalikayan na mga proseso ug kinahanglanon. Ang seguridad kay ang alampat sa pagsegurado na ang imong paghukom o desisyon dili makompromiso sa lain puwersa. Kini usa ka monotonik na konsiderasyon — walay makaingon na luwaas na ta kaayo. Hain man ang makahupot og soberantiya, siya mohukom sa paagi ug katapusan diin ang kalinawan ug sagad na panalipud mapatuman ug unsay kinanglanon para kini mahigayon. Trabaho sa seguridad na ang mga parte sa realidad makiglihok kalambigit kanila kay giaksyonan ini ang datos diin asa ang pulitikal mismo usab nanglan molihok. Bakanan kini na malihokon sama ra sa mga teritoryo sa geopolitika ug molihok rasab sumala sa progreso sa siyentipiko ug pulitikal na teknolohiya. Paradigma sa kada adlawnong kadalubtiasaan sa Estado, ang seguridad, busa, ang mahimong kahingawa sa tanan kanasuran ug ang lohika niini walay kapakyasan.

Ang pagkaangayan sa kahiwasan ang mikondisyon sa matag uban kasiguradoan. Sa laktod na pagingon dili kaayo ta kahibalo unsaon og sugakod sa mga abstraktong bahad. Kahibaw ra ta na wala ta kahibaw sa unsay wa nato nahibaw-an. Atong seguridad gitukod sa balas. Kana ra ang usa ka konbisyenteng kongklusyon. Sa lawak sa dagitwanan man o sa tradisyonal na geograpiya, atong damhan na ang mga panagbangi kay kanunayon hitsura sa kalibotanhon eksena, apan dili sa salabutan na kini ang kamatuoran, kung tungod ang obhetibo sa kanasuran palisiya sa kadugayan kay ang pagdala sa tanan mga katilingban aron mamembro sila sa grupo sa mga nay dungog. Pikas sa seguridad dili ra kahadlok hinuon sa état de siège. Karon ang kalinaw madahom nga mogawas ra gumikan sa mga Estado mismo ug tuod gikan sa ilang kadaghanan. Mousab siya depende sa iyang persepsyon sa globalizadong katalingbanon kaniya. Kasagaran buhaton sa nasuranong palisiya dili raman sab kahilwasan apan katunhayan. Tingali ang bag-ong modelo sa kanasuranong kadaitnon kay ang pagka-walay territorialidad ug, busa, ang pagpapas sa seguridad handog sa dagitabyang lawak. Pero tinuod gihapon na ang maong pagpamalakaw bahin sa seguridad kay nagpabilin ang lugar sa estadunhon ahensya sa kanasuranong kadaitnon.

[Michel Foucault, Security, Territory, Population: Lectures at the College De France 1977-78 eds. François Ewald and Alessandro Fontana, trans. Graham Burchell (2007), 35, 68-70; Thomas Hobbes, Leviathan, Part II, XVIII; Hans J. Morgenthau, Kenneth W. Thompson, Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace (1993), 292-4; Giorgio Agamben, The Omnibus Homo Sacer III (2017), 341, 865; Nick Land, “On the Exterminator,” A Nick Land Reader: Selected Writings, eds. Robin Mackay, Mark Fisher, Nick Land (2017), 254; John Rawls, The Law of Peoples with The Idea of Public Reason Revisited (1999), 93; Christopher Hill, The Changing Politics of Foreign Policy (2003), 16, 305-6]

33.

“All denizens of the World Computer are cybernetically locked in a machine-mediated competition for liquidity.”

Ang salaysayong kataknaan sa kapitalistang imperyalismo nunot sa panahon kay undayon sa estaduhanog panag-atbang nga nahimong apil sa mas dakong kalihokan sa panagtingob sa kapital mismo. Sumala sa kining kalambuan, mahimantayan nato nga ang kapitalistang kalinaw ang primerong hinungdan kon hano ang estruktura sa kalibutanon kahan-ayan mipasaka og mga ekonomiko ug estratihikong pakigsangka sa mga dakong puwersa. Ang geopolitikal na kompetisyon, busa, masabtan ra nga usa sa pinaka mabihagon na taras sa estaduhanong systema sa planeta. Pasabot, ang institusyonal na plataporma diin mahitabo ang pagkigtiganos taliwa sa mga nasud kay mihatag rasab og dungan sa pulitikal na proseso diin mahigayon ang maong kompetisyon. Tungod kini sa kapitalistang kadangarang na sa kinaiyahan kay dili malikayang panagsumpaki-on.

“The historical moment of capitalist imperialism is when the interstate rivalries become integrated into the larger processes of capital accumulation…Imperialism denoted primarily the way in which changes in the structure of capitalism had given rise to intensified economic and strategic rivalries among the Great Powers.”

Adunay lawaknon pagpahayag kini sa pagpadaghan sa mga kapitalistang relasyon na mahimong hadlang sa lawak. Pero ang pagabli sa kinadak-ang piraso sa kalibutanong tanghaga kay alangan ang iyang kinabugatan usab: ang Estado kay siya ug ang tanan niyang gipasabot susok sa tanan ginaingon natung modernidad. Karon alangan gitukoy ini kay ang nasudnong estado, ang sukdulang tigtunol og bilinhon ug kamatuoran. Tutok sa kalambigitan sa kalambuan sa kapitalismo ug imperalisymo ang teorisasyon sa Estado. Ang Estado, ang tugbawng konsepto alang sa politikong geograpo, kay pirmi adunay labot sa gawas. Tungod kini sa salabutan na ang kaestaduhan kanunayon ganahan mosakop og mga teritoryo ug ang mismo una mopamalandong sa alinghuna isip ang makinarya sa paghimo og permanenteng interyoridad nga katipik sa pagkunsilba sa gahum.

“Mais la machine capitaliste, en tant qu’elle s’établit sur les ruines plus ou moins lointaines d’un Etat despotique, se trouve dans une situation toute nouvelle: le décodage et la déterritorialisation des flux…Le surcodage, telle est l’opération qui constitue l’essence de l’Etat.”

[Jonathan Beller, The World Computer: Derivative Conditions of Racial Capitalism (2021), 28; Alex Callinicos, Imperialism and Global Political Economy (2009), 15-6; “Does Capitalism Need the State System,” Cambridge Review of International Affairs 20(4), 2007: 546-7; Steffano Guzzini, “Marxist Geopolitics: Still a Missing Rendezvous,” Geopolitics 16(1): 228; Henri Lefebvre, “State,” Henri Lefevbre: Key Writings eds. Stuart Elden Elizabeth Lebas, Eleonore Kofman (2003), 61; Deleuze, Guattari, L’Anti-Oedipe: Capitalisme et Schizophrénie (1972), 41, 236]

35. Mahimo rang intelihensya ang intelihensya sa atong pagbutyag kung kini aktibong motugtug sa katinuoran o mobanalam sa iyang kaugalingong katinuoran. Sa kasangkaran niini, ang intelihensyang gipangtuaw kanato kay ang unsay moinhenyero sa iyang realidad sa pagpabahandi sa maong realidad diin siya parte. Salamat sa saybernetika, ang pamilosopiya ang ultimong hinagiban ug ang behikulo sa kaugmaong intelihensya nunot sa dagitwanan. Para klaro, ang intelihensyang heneral na gpahibalag dinhi kay ang saybernetikong soberantiya. Ug ang saybernetikong soberantiya adunay prinsipal na mga hiyas: mga kinanglanong abilidaray, tinubdanong laraw sa maong mga abilidad, ug ang integrasyon kanila. Kini kay aron siya makaamgo, susi, ug modipikar sa kaugalingon mga kondisyon. Sumpay ani, ang modelo sa maong sosyo-teknikal na systema parte na imbensyon ug parte interbensyon aron na ikabli sa sosyal na kausaban. Matag obhektibong butang, malantawan nato, motigman sa unsay sa una abilidad, kahibalo-an, o katuyoan. Apan tungod institusyon man usab ni atong gitukoy na alamdagan, giapil kaniya og latay ug pamahin kana sila sa matag butang ug indibidwal.

Ang teknolohikal na kinaadman ra ang pwede makasakmit sa sunod nga teknikadong kultura o sosyal na katinuoran. Tinuod na ang kalibutanong systema sa kapitalismo mipasugmat aning paglihok. Sa makinerya ang apropriasyon sa kayod sa kapital ug ang unsa may kayod sa tawo mahimo nang aktibidad sa sab makinerya. Kita mga sayborg. Ang sayborg ang atong ontolohiya ang unsay mohatag satong pamulitika. Labi na kon ang kalibutan sa mga sayborg kay mahatungod sa katapusang pagpahamtang og parilya sa pagkontrolya sa tibuok planeta ug sa kinaulahing abstraksyon na gitinoon sa pangalan sa depensa o seguridad. Sigo ra na ang teknolohikang kakaplagan ang ulahing porma sa maong gubat sa kalihokan ug matam-ak ra sa gitawag nilang pagpapaudlot.

“La machine est un esclave qui sert à faire d’autres esclaves. Une pareille inspiration dominatrice et esclavagiste peut se rencontrer avec une requête de liberté pour l’homme…régner sur un peuple de machines asservissant le monde entier, c’est encore régner, et tout règne suppose l’acceptation des schèmes d’asservissement.”

[Reza Negarestani, Robin Mackay, “Reengineering Philosophy,” Urbanomic (2018): [Online]; Intelligence and Spirit, 20; Günter Ropohl, “Philosophy of Socio-Technical Systems,” Techne: Research in Philosophy and Technology 4(3): 193-4; Karl Marx, “The Fragment on Machines,” Grundrisse: Foundations of a Critique of Political Economy trans. Martin Nicolaus (1973), 704-5; Donna Haraway, A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century (1991), 150, 155; Gilbert Simondon, Du mode d'existence des objets techniques (1958), 127; Paul Virillo, Speed and Politics, 157]

36.

“[T]he point is to be neither pro-sovereign nor to be anti-sovereign but to watch the ways in which sovereignty is invoked, extended, deterritorialized, aggregated, abrogated in the name of sovereignty as well as against the name of sovereignty.”

Para sa mga geopolitikong estratehista, ang eksterior modaog batok sa interyor: ang kawalay kasegurohan sa kasaysayan gibalitaron aron mahimong kawalay kasegurohan sa teritoryong soberanya. Kinanglan unang sayran na ang pamulitika kay sa primeron kapananglit kay lugar. Ang pagkatawo sa Estado, busa, kay dungan sa iyang kaugalingong pagtaod o, sato pa, sa iyang pagtukod og artipisyalidad. Una ang dakbayan hangtod na kini miabot sa nasudnong proyekto ug karon sa globalizadong padulngan. Anam-anam na nga ang takna mismo ang mahimong sunod na natad sa geopolitika imbis didto sa tinuod na lawak. Nagpasabot ang globalizadong pulitika og dynamiya sa pagpamulitikal sa sulod sa mga kanasuran na mas hibug-aton sa kalibutanong problema ug kagustohan. Eksaminasyonan sa politikong geograpo ang sobernatiya, tradisyunal man o saybernetiko, aron mapatin-aw ang mga panghitabo diin ang ngalan sa soberanya gipabarog. Ukabon sa politikong geograpo ang geopolitkang kapunawan diin asa ang buluhison sa mga intelektwal karon makapamatikod sa ilang bag-ong puwesta sa kasayoran sa systemang global paamagi sa internasyonal na alegorya. Buot ipasabot, ang pag-posisyon sa kanasudnong identidad sulod sa bag-ong kalibutanong systema sa langtodnong kapitalismo. Ang demanda sa seguridad kay tinuod ug sayop kita kon ato ra kining ibaliwala isip paranoya lang. Dili kita pwede moduda og makalimot na kauban sa bahandi ug iyang pagipon duna usab pagtulin ug kabug-osan diin gumikan tanan sentralisasyon sa gahum. Ang kapitalisasyon sa kapaspasan, ang pagpasabwag sa pagkanap sa geopolitikong kapatagan, midangat og way katumbas na sukod sa kahangtoran na ang geopolitika mismo mahimong tinuod na gubat para sa takna labaw pa sa lawakan o teritoryo.

“Progress is no longer thought about in the context of an urge to rush ahead, but in connection with a desperate effort to stay in the race.”

[Judith Butler, Gayatri Chakravorty Spivak, Who Sings the Nation-State? Language, Politics, Belonging (2007), 105; Paul Virilio, The Great Accelerator trans. Julie Rose (2012), 3-4; L’Insécurité du territoire (1993), 80, 152; The Information Bomb trans. Chris Turner (2000), 11-3; The Administration of Fear, 52; Negative Horizon: An Essay in Dromoscopy trans. Michael Degener (2005), 57, 76; Yuval Noah Harari, 21 Lessons for the 21st Century (2018), 109; Frederic Jameson, The Geopolitical Unconscious: Cinema and Space in the World System (1992), 3, 110, 145; Zygmunt Bauman, Liquid Times: Living in an Age of Uncertainty (2007), 103]

37. Mga alamdagan na dako kaayo og timbang ug importansya pareha sa saybernetikong soberantiya kay mismo molangkob og bag-ong geograpiya na pagbaod ug magpahamtang. Ang geograpikal dili ra bahin og paghatag og makisaysayanon og baryabeng espasyo, apan ang pagtunol og mentadong paysahe. Tuod, ang geograpya molangkat sa nesesidad sa kasaysayan aron ipahibug-at ang dili maminusang kontihensiya. Angay nato usa ka sinematikong mekanismo aron makasabot sa maong kalibutanong systema ug iyang mga pagkayab sa banakod para kita makalinya og mga kalamibigitan ug mga kalangkoban. Epekto ini kay wala nay mainilang antroposentriko nga alinghuna sa pulitika.

“[T]hought is always tied to its planetary situation. Geopolitics then names the ways in which a society attempts to assemble itself, thinks its own terms, its own ethics, its own models of operation, its own logics of value, in relation to how it is situated on its planetary perch.”

Una nato sabtun na kita produkto sa atong geopolitikal na systema sukip sa lawaknong konteksto. Ato isaulo nga dili ra gyud ta mga neuytal na tigpanalanaw kundi mga aktibong parte sa prosesyon mismo sa geopolitikong kalihokan. Tawag ini apersepsyon o ang abilidad na bati-on og kamatngon ang totalidad sa mga kahinungdan. Tanan modepende ra sa politikal na kabubut-on na makarekognisar sa masalaysayanong gikinahanglan sa maong geopolitikong lakang. Ang politikong geograpo, busa, wala nagatukoy og pagkalungsoranon, apan ang iyang tagapagtaguyod sa mga dagitabyang geopolitikal na panlantaw. Busa, sigo ra natong gibutang ang tanan atubang kanato aron kung ang tanan ilalom na sa panlantaw wala nasay kini na gitago. Trabaho nila, isip mga pilosopo, na mohatag og pagsukod og pagpaniid sa diha wa pa masulbar ang tingali dagitok na problema.

[Benjamin Bratton, The Stack: On Software and Sovereignty (2015), 56, 371; Gilles Deleuze, Félix Guattari, What is Philosophy?, 96 “Some Trace Effects of the Post-Anthropocene: On Accelerationist Geopolitical Aesthetics,” E-Flux Journal 46, 2013: [Online]; Alexander Dugin, Last War of the World-Island: The Geopolitics of Contemporary Russia trans. John Bryant (2015), 3; The Foundations of Geopolitics: The Geopolitical Future of Russia (1997), 78; Ludwig Wittgenstein, Philosophical Investigations (2009), §122-7]

38. Di pa gani maabot ang AI sa mga laboratoryo, maabot na siya pinaagi sa artipisyal na kinabuhi. Ang ganahan sa artipisyal na intelihensya kay ang iyang kaugalingon. Ang gubat sa dagitwanong lawak sumpay ra sa iyang simulasyon. Tanan institusyon kay mga saybernetikong puntarya. Pasabot ani, tanan intelihensya na mouswag sa iyang kaugalingon kay molabaw sa iyang kakompetensya na moderekta sa iyang pagbudlay nadto sa lain katapusan imbis sa iyang kaugalingon. Mga intelihensya mobuhat ra sa ilang gusto. Gipatindog niya ang kaugalinon gumikan sa saybernetikong intensipikasyon busa ang saybernetikong kaus-osan pareha rapud sa pagkunhod sa intelihensya ug kini dili malantawan na hangkob sa Estado nga lubong sa lohika sa kahilwasan.

“The resulting composite — capitalist cyberspace — has normalized extreme precariousness (the sense that nothing is permanent, everything is constantly under threat), competitiveness and casual aggression.”

Reperensya sa sayber ang budayang kalagmitan na gipadali bag-ong alamdagan. Saktong resulta sa kining panghunahuna kay tanan na moikyas palayo sa intelehensyang eksplosyon o Singularidad kay lit-ag. Abonohan sa mga labing dagkong artipisyal na intelihensya sussama kapitalistang lawak sa dagitwanong soberantiya ang iyang tumong sa pagpatakdo ug paangay na tubag alang sa mas labaw na kompleksidad atol sa paglambo kaniya. Kinanglan ta moimbento sa kaugmaon. Ang kaugmaon nasab kinanglan ukabon aron buhanghangon ang atong kapunawpunawan padung nadto sa posibilidad sa unsay pwede mahimoan ug alternatibo na makaamgo og lain kalibutan, sa panlantaw sa politikong geograpiya, aron makadibuho kita ug bag-ong hulagway sa kalibutanon dagway. Basin ang imposible karon posible ugma. Makinaadmanon tingali na motuo kita na pwede mausab ang talad diin kita nagaduwa kay kung dili atong angkonon ang risgo sa pagtahan sa pesimismo ug labing importante pagkutas satong kabatid makamugna og malalangon na palisisya para sa bisan unsa. Kon asa dunay estratehiya duna pud teorya.

[Mark Fisher, “Why K?,” K-Punk: The Collected and Unpublished Writings of Mark Fisher (2004-2016), eds. Darren Ambrose, Simon Reynolds (2018), pp. 3, 248; Nick Land, A Nick Land Reader, 14; 55, 59, 155; Tim Burrow, “We Have To Invent The Future: An Unseen Interview With Mark Fisher,” Quietus 2017: [Online]; Nick Snircek, Alex Williams, Inventing the Future: Postcapitalism and a World without Work (2015), 139; R.J. Granieri, “What Is Geopolitics and Why Does It Matter?,” Orbis 59(4), 2015: 502]

39. Gilantugian dinhi na ang problema sa maong porma sa nagbaguod na intelihensyang artipisyal kay dili ingon na kini mopalas sa katawhan kundi hinuon ang paagi diin ang AI mogama og gahum. Parte sa maong pagpahitabo ug gahum, ang globalizadong kapitalistang dagitabyang ekonomiya perteng sensitibo sa unsay gitawag og hyperstisyon. Kini kay ang eksperimental na tekno-siyensya na mahulog og positibong pidbak sa pagpatagbaw sa kaugalingon. Punto ini kay ang panaghandurawan sa dagitwanan mitunol og pagdagsa sa pamuhonan na mikabig sa teknososyal na katinuoran. Iyang kapusbuhat kay ipatinuod ang iyang kaugalingon gumikan sa kadangaran na gikuha niini. Busa, ang sayberntikong soberantiya mopahikyad sa iyang kaugalingon sa bisan unsang paagi. Susama kini sa proyekto sa tanan kalihokang saybernetika.

“Think of Cyberspace as a black-mirror. It is where time flips over: collide with it and you travel backwards…Hype, hyping, hyperpropagation belongs to a strain of time-warp cybernetic fiction that cannot be judged true or false because it makes itself real.”

“In cybernetics you learn that paradox is not bad for you, but it is good for you, if you take the dynamics of the paradox seriously.”

Hinila sa sayberntika ang klase sa paghunahuna na walay timik sa ubang mga kaasdangan bisan na kon siya di tawgon og ana. Mikonsiderar ang saybernetiko og mga systema pareha ini na moreperensya sa ilang kaugalingon hangtod kini moresulta og mga balibato. Ang saybernetika ang punto diin gisunod ang saktong dangarang na ang ontolohiya giliso aron kini makighisgut sa kon hano ang mga butang kay matinuod ug dili ra na kon tinuod ba ni o dili. Ang maong mga awtoreprensyal na mga systema mobuklad og anam aron igapos ang kaning mga magpatinuod na operasyon para mahimong makaugalinon nga nagalangkob na kinatibuok-an kini. Tuod, kung ang epistemolohiya kay ang teorya sa pagkab-ot sa kahibalo-an ug dili ra sa unsay kasayoran mismo, malalisan nato na ang angayan na konseptwal na tigbayon para niya kay ang saybernetika. Busa, ang mga problema sa epistemolohiya kay mitakdo sa sukaranan sa kanataran saybernetiko. Ang saybenetika sa katilingbanon kanataran kinanglan adunay tigpaniid na makabungat og katuyoan para sa kaugalingon. Basin dili ikaw interesado sa dagitwanan, pero sigurado na ang dagitwanan kay interesado kanimo.

[Nick Land, Delphi Carstens, “Hyperstition: An Introduction,” Orphan Drift Archive 2009: [Online]; “Cybergothic Hyperstition: Fast-Forward to the Old Ones,” CCRU Writings 1997-2003 (2015), p. 164; Stefano Franchi, Güven Güzeldere, and Eric Minch, Heinz von Foerster, “Heinz von Foerster: Interview (1995),” [Online]; Bruce Clarke, Neocybernetics and Narrative (2014), 5; Heinz von Foerster, “Cybernetics of Epistemology,” Kybernetic und Bionik eds. W.D. Keidel, W. Handler, M. Spring (1974), 27-46; “Cybernetics of Cybernetics,” Communication and Control ed. Klaus Krippendorff (1979), 5-8]

40. Gumikan sa saybernetikang gahum, gidasigan kita na mohunahuna sa kinabuhi sa mga dagitabyan ug sa mga paagi diin sila manambigit kanato ug uban laing sa dagitwanan sigpukot. Apan mas hangkob ang salabutan na ang bag-ong lakang sa soberantiya nadto sa saybernetiko kay adunay kaugalingong kasukdanan na kalibutan nga, sa atong pangagpas, kay misalimbong na sa tibuok planeta. Gibutyag nato kay ang bantongang saybernetika adunay lawaknon og taknaan dapit ma motabas taliwala sa tanan uban aspeto ug motimaan og integradong ruyda sa mga bag-ong institusyon sa kaugmaon ug motuman og mga pipila ka mga kalagdaan. Ato rang hingsayron na ang kapitalistang kalambuan sa dinhing lugar layo pa sa tinuod, ug ang iyang mga proseso labi pang nagapadayon. Moresulta kini ug mga bag-ong territoryalisayon. Ang saybenetikong gahum ug ang paspas na gapadulong na plentaryong systema mahatungod niini kay matukib sa maong paamgi:

“[The world-system] has boundaries, structures, member groups, rules of legitimation, and coherence. Its life is made up of the conflicting forces which hold it together by tension, and tear it apart as each group seeks eternally to remold it to its advantage…One can define its structures as being at different times strong or weak in terms of the internal logic of its functioning.”

Ang kapitalistang kalibutanong ekonomiya, sumala ini, kay adunay panginahanglan na mopalapad sa iyang geograpikong mga utlanan sa tibuok systema mismo. Busa, ang matang sa planetaryong kapitalismo, ang kalibutanong dagitabyan, kay ang gitukod karon na mga lapad na proseso kaniya sa usa ka integradong geograpiya — ang sibilisasyon sa kapitalismo. Ang kapitalistang realidad kay una ug kinalasan ang proseso sa kausabang gitawag natong mamugnaong kagusbatan. Mao kini unsa ang kapitalismo kabahin ug asa tanan kapitalistang kabalaka kinanglan matugpa. Ang bulawan na pangutana karon kay ang pagkayod sa mga nasudnong Estado ilalom ini.

“This interstate system has been composed of, and given birth and legitimacy to, a series of so-called sovereign states, whose defining characteristic is their territorial distinctiveness and congruence combined with their membership in and constraint by this interstate system. It is not the interstate system, however, but the separate states that control the means of violence.”

Kung ang maong kapitalismo mogama sa puwersa sa iyang kaugalingon kabungkagan, ang panginahanglan, sa katapusan, kay ang samot na pag-radikalizar sa kapitalismo mismo mas maayo. Pero nanginabuhi ra kita tunga sa kaliloan sa mga higanteng intelektwal na kausaban na misalamin sa kalibutanong transisyon gikan sa kapitalismo padulong sa lain sunod. Ang sidlak sa kalibotan gipadato sa bag-ong kakinlaw sa estetiko ug balor sa kalibutanong systema. Ang kalihokan ra daan gumikan ini padulong sa planetaryong kahan-ayan natukib sa ibabaw ang pinaka-importante. Dili lalim na nagbarog na kita karon sa promontoryo sa mga kapanahunan. Ang magagahom ug dumalayong kakusog anaa satong pagkakaron. Gawas ining pakiglambisog para sa kaugmaon, wala tingali lain katahom.

γιγαντομαχία περί την ουσίαν

— END —

[Immanuel Wallerstein, World-Systems Analysis: An Introduction (2004), 16; The Politics of the World-Economy (1984), 184; The Modern World-System Volume I: Capitalist Agriculture and the Origins of the European World-Economy in the Sixteenth Century (2011), 347; Geopolitics and Geoculture: Essays on the Changing World System (1991), 221; “Culture as the Ideological Battleground,” The Essential Wallerstein (2000), 268-9; Joseph Schumpeter, Capitalism, Socialism, Democracy (1994), 77, 83; Benjamin Noys, The Persistence of the Negative: A Critique of Contemporary Continental Theory (2010), 5; Franco Berardi, The Post-Futurist Manifesto trans. Erik Empson and Arianna Bove (2009), [Online]